فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٣٤٢
راويان قرائت عبدالله بنكثير قاري
راويان قرائت عبدالله بنكثير قاري
(اسامى و شرححال راويان قرائت ابنکثير)
درباره راويان قرائت ابنکثير چند تن را نام مىبرند؛ از قبيل: بزّى، قُنبُل، اسماعيل بن عبدالله قسطنطنين و مولى عاص بن هشام.
از ميان اين عده، بزّى و قُنبُل که قرائت ابنکثير را با واسطههايى از اصحاب او نقل کردهاند شهرت بيشترى دارند.
احمد بن محمد بن عبدالله بن قاسم بن نافع بن ابىبزّه (١٧٠ - ٢٥٠ق) معروف به بشار بزى، مؤذن مسجدالحرام بود، اصل و نسب وى ايرانى و از مردم همدان است. او به دست سائب بن ابىسائب مخزومى اسلام آورده و قرآن را بر گروهى از قاريان همانند: ابوالحسن احمد بن محمد بن علقمه معروف به قواس، ابىاخريط و عبدالله بن زياد قرائت کرده است.
ابوالقاسم عکرم نيز از استادان بزّى در قرائت به شمار مىرود.
ابوحاتم، حديث بزى را ضعيف دانسته است؛ ولى مرحوم زنجانى درباره او مىنويسد: بزّى پيشوا و استاد قرائت و در عين حال ثقه و مورد اعتماد است؛ در حالى که در رجال حديث شيعى نامى از بزّى ديده نشده است.
اما قُنبُل؛ محمد بن عبدالرحمان بن خالد بن محمد، ابوعمرو مخزومى مکى (١٩٥ - ٢٩١ ق) ملقب و معروف به قُنبُل، قرائت را از احمد بن محمد بن عون نبال اخذ کرده است.
درباره قُنبُل مىنويسند: رياست قاريان و استادى در قرائت در حجاز بهاو منتهى مىشد و نيز وى را پيشوايى دقيق در امر قرائت معرفى کردهاند. او چنان شهرتى يافت که از تمام جهان اسلام آن روز براى اخذ قرائت به وى روى مىآوردند.
قُنبُل در اواخر عمر، متصدى نظم شهر (شهربانى) شد. اين سِمَت نوعى دگرگونى در رفتار او پديد آورد؛ در نتيجه، هفت سال پيش از مرگش شغل تدريس قرائت را رها کرد.
نيز ر.ک: قرائت ابنکثير.
[١]حجتي ، محمد باقر ، ١٣١١ -;پژوهشى درتاريخ قرآن كريم;صفحه ٣١٦
[٢]قسطلاني ، احمد بن محمد ، ٨٥١ - ٩٢٣ق.;لطائف الاشارات لفنون القراءات;صفحه ١٠١
[٣]دمياطي ، احمد بن محمد ، - ١١١٧ق.;اتحاف فضلاءالبشربالقراءات الاربعة عشر;صفحه ١٧
[٤]زنجاني ، ابو عبد الله بن نصر الله ، ١٣٠٩ - ١٣٦٠ق.;تاريخ القرآن;صفحه ١٥٩
[٥]ابن جزري ، محمد بن محمد ، ٧٥١ - ٨٣٣ق.;النشرفى القراءات العشر;جلد١;صفحه (١١٥-١٢٣)
[٦]خويي ، ابوالقاسم ، ١٢٧٨ - ١٣٧١;البيان فى تفسيرالقرآن;صفحه (١٤٢-١٤٣)
[٧]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه ٢١٧
[٨]ابو زرعه ، عبد الرحمان بن محمد ، - ٤١٠ق;حجة القراءات;صفحه ٥٣
[٩]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٢٥٣