فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٣٣٠
ذكر ( قرآن )
ذكر ( قرآن )
(يکى از اوصاف قرآن)
«ذکر» گاهى به معناى «حفظ» و گاهى به معناى «يادآورى» است. البته يادآورى ممکن است با دل صورت بگيرد (ذکر درونى و باطنى) ، و ممکن است با زبان باشد (ذکر لفظى) .
اطلاق ذکر، تذکره و… بر قرآن يا به اين دليل است که قرآن مردم را به ياد خدا مىاندازد يا به خاطر يادآورى داستان پيشينيان يا به دليل بيان تمام حقايق و مبانى دين و احکام شريعت اسلام و امور خير و صلاح بندگان است.
«الذکر، ذکر، ذکرى و تذکره» از اسامى و صفات قرآن به شمار مىآيند. موارد کاربرد آنها به ترتيب بهقرار ذيل است:
١. الذکر: حجر// ٦؛ نحل// ٤٤؛ يس// ١١؛ ص// ١و٨؛ فصلت// ٤١؛ قمر// ٢٥؛ قلم// ٥١؛ آل عمران// ٥٨؛ فرقان// ١٨ و ٩٢؛ زخرف// ٥٠.
٢. ذکر: يس// ٦٩؛ طه// ٩٩؛ طلاق// ١٠؛ ص// ٤٩؛ صافات// ٣؛ مرسلات// ٥.
٣. ذکرى: انعام//٩٠؛ اعراف// ٢؛ هود// ١٢٠؛ عنکبوت// ٥١.
٤. تذکره: طه// ٣؛ حاقه// ٤٨؛ مزمل// ١٩؛ دهر// ٢٩؛ مدثر// ٤٩ و ٥٤.
[١]سخاوي ، علي بن محمد ، ٥٥٨-٦٤٣ق.;جمال القراء و كمال الاقراء;جلد١;صفحه (١٧٢-١٧٣)
[٢]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);صفحه ٢٧٩و٢٧٤
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٧٩
[٤]راغب اصفهاني ، حسين بن محمد ، - ٥٠٢ق;المفردات فى غريب القرآن;صفحه ١٨١
[٥]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;قاموس قرآن;جلد٣;صفحه ١٥
[٦]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد١١;صفحه ٢٤٢و(١٧-١٨)
[٧]مصباح ، محمد تقي ، ١٣١٣ -;قرآن شناسى;صفحه (٤٧-٥٠)
[٨]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٣٠
[٩]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٢;صفحه ١٠١