فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٢٣٥
محكم مطلق
محكم مطلق
(آيات داراى معناى روشن از همه جهات، و فاقد هر گونه تشابه)
آيات محکم به «محکم مطلق» و «محکم مِن وجه» تقسيم شده است. محکم مطلق به آيهاى مىگويند که از همه جهات محکم باشد و هيچ گونه تشابهى در آن نباشد. توضيح آن که حقيقت قرآن همچون نور و وجود، داراى مراتب تشکيکى است و سلسله مراتب طولى و عرضى دارد؛ به گونهاى که ممکن است آيهاى نسبت به آيه ديگر محکم باشد؛ اما همان آيه از بعضى جهات و نسبت به آيهاى ديگر متشابه باشد. و ممکن است يک آيه از يک جهت محکم و از جهتى ديگر متشابه باشد.
علامه طباطبايى (ره) نيز نسبى بودن محکم و متشابه را پذيرفته، مىفرمايد: ما در قرآن متشابه مطلق نداريم؛ ولى محذورى از وجود محکم مطلق نيست.
به نظر محيىالدين عربي، جمله «لااله الا الله» مادر و مرجع همه محکمات است. استاد جوادى آملى مىفرمايد: گويا آيه((ليس کمثله شىء))(شورى// ١١) محکم مطلق است که عنوان «امالکتاب» بر آن اطلاق مىشود، و مادر و مرجع ديگر محکمات است.
نيز ر.ک: محکم مِن وجه.
[١]بيات مختاري،ماشاءالله;پژوهشى درحكمت متشابهات قرآن(پايان نامه);صفحه ٤١
[٢]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;قرآن دراسلام;صفحه ٤٢
[٣]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٣;صفحه ٦٤
[٤]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد٣;صفحه ٧٠و٦٥