فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٩٩٦
سوره عرف
سوره مرسلات
(سوره عرف)
(هفتاد و هفتمين سوره قرآن)
«مرسلات» جمع «مرسل» به معناى فرستادهشدگان است. منظور از مرسلات که خداوند در نخستين آيه اين سوره به آنها قسم ياد کرده، يا فرشتگان ابلاغ وحى الهى به پيامبران است يا تندبادهايى که فرستاده مىشود. چون اين سوره با کلمه «و المرسلات» آغاز شده، سوره «مرسلات» نام گرفته است.
اين سوره يوم الفصل كه همان روز قيامت است را خاطر نشان ساخته، خبر از وقوع آن را تاكيد مىكند، و اين تاكيد خود را با تهديد شديدى به منكرين آن و انذار و تبشير به ديگران توأم نموده، جانب تهديد را بيش از ساير مطالب تاكيد مىكند، براى اين كه ده مرتبه مىفرمايد: وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ؛ واى در آن روز بر تكذيبگران. اين سوره به شهادت سياق آياتش در مكه نازل شده است.
ويژگيهاى سوره مرسلات:
١. در سال دوم بعثت در مکه در غارى در «منا» نازل شد؛ بنابراين مکّى است؛ بهجز آيه ٤٨ که مدنى است.
٢. پنجاه آيه، ١٨١ کلمه و ٨١٦ يا ٨٤١ حرف دارد.
٣. در ترتيب نزول، سى و سومين و در کتاب خدا هفتاد و هفتمين سوره است.
٤. پس از سوره هُمَزه و پيش از سوره ق نازل شد.
٥. از نظر کمّيت، از سورههاى مفصّل و از نوع طوال آن و شامل بخشى از يک حزب قرآن است.
٦. دوازدهمين سورهاى است که با سوگند آغاز ميشود.
٧. نسخى در آن نيست.
مهمترين مطالب سوره:
١. سوگند به پديدههاى مادى و معنوى جهان آفرينش؛
٢. تأکيد بر وقوع قيامت و بيان نشانههاى آن؛
٣. هلاکت و بدبختى مجرمان و گناهکاران به عنوان سنتى الهي؛
٤. اشاره به خلقت اوليه انسان؛
٥. ترسيم سرنوشت مجرمان و پرهيزکاران.
[١]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٢٠;صفحه ١٤٤
[٢]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣
[٣]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;صفحه ٤٩٥
[٤]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٥;صفحه ٣٩١
[٥]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٥
[٦]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٩