«حاقّه» يعنى آن‌چه سزاوار و مسلم و حق است. حاقّه يکى از نام‌هاى قيامت است که قاطع، کوبنده، حتمى و بى‌کمترين ترديد است و اساساً خود قيامت حق است و بدون معاد، زندگى و آفرينش و حيات، پوچ و لغو خواهد بود. اين کلمه در سه آيه اول سوره تکرار شده و به همين مناسبت به عنوان نام سوره برگزيده شده است.

اين سوره مساله حاقه يعنى قيامت را به ياد مى‌آورد، در اينجا قيامت را حاقه ناميده، در جاى ديگر قارعه و واقعه خوانده است، و در اين آيات سخن را در سه فراز سوق داده، در فصلى به طور اجمال سرانجام امت‌هايى را ذكر مى‌كند كه منكر قيامت بودند، و خداى تعالى آنان را به اخذ رابيه (عقوبتى شديد) بگرفت. و در فصلى اوصاف حاقه را بيان مى‌كند، و اينكه در آن روز مردم دو گروهند، يكى اصحاب يمين، و يكى اصحاب شمال، يكى اهل سعادت و ديگرى اهل شقاوت. و در فصل سوم در راستى و درستى خبرها و سخنان قرآن تاكيد نموده، آنها را حق اليقين معرفى مى‌كند. در مواردي به امت‌هاى گذشته و وحى و نبوت نيز پرداخته است. در روايات آمده است که اين سوره درباره امير مومنان على (ع) نازل شده است؛ زيرا او هم حقى بود که تکذيب‌کنندگان و مخالفينى داشت.

ويژگي‌هاى سوره حاقه:

١. سوره حاقه ٥٢ آيه به عدد کوفى و حجازي، ٥١ آيه به عدد بصرى و شامى، ٢٥٦ يا ٢٦١ کلمه و ١٠٨٤ يا ١١٣٣ حرف دارد.

٢. در ترتيب نزول، هفتاد و هشتمين و در مصحف شريف شصت و نهمين سوره است که پس از سوره ملک و پيش از سوره معارج نازل شد.

٣. مکى است.

٤. از نظر کميت از سُوَر مفصّل و از گروه طوال آن است که بخشى از يک حزب قرآن را تشکيل مى‌دهد.

٥. گفته‌اند تمام آيات اين سوره محکم و در آن نسخى رخ نداده است.

نام ديگر اين سوره «سلسله» برگرفته از آيه ٣٢ اين سوره است.

مطالب مهم سوره حاقه:

١. حقّانيّت و حتميّت روز قيامت و نشانه‌هاى وقوع آن؛

٢. تقسيم انسان‌ها در قيامت به اصحاب يمين و اصحاب شمال؛

٣. عظمت قرآن و مصونيت آن از آميختگى با کلام بشر.

[١]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٩;صفحه ٣٩١
[٢]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٤٧٨
[٣]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٨
[٤]هاشم زاده هريسي ، هاشم ، ١٣١٧ -;شناخت سوره هاى قرآن;صفحه ٤٦٦
[٥]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه (٤١-٤٣)
[٦]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٦
[٧]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣
[٨]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٤;صفحه ٤٣١