فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٧٩٣
قسم به قيامت
قسم به قيامت
(يکى از موارد قسم در قرآن)
قرآن کريم در دو مورد به طور صريح و در يک مورد به طور اشاره به قيامت سوگند ياد کرده است:
١. (لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ) ؛ «به روز قيامت سوگند ياد مىکنم» (قيامت// ١)؛
٢.((وَالْيَوْمِ الْمَوْعُودِ) ؛ «سوگند به روز موعود (قيامت) » (بروج// ٢)؛ )
٣.((وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ) ؛ «و قسم به شاهد عالم (پيغمبر خاتم و به مشهود او (قيامت) » (بروج// ٣). )
همه مفسران شيعه و اهلسنّت همچون: طبرسى، شيخ طوسى، ابوالفتوح رازى، زمخشرى، فخر رازى، مراغى، سيد قطب، مغنيه، آلوسى و ديگران متفقند در دو آيه اول، سوگند به قيامت است.
سيوطى در الاتقان مىنويسد: آيه (لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ) در صدد اثبات معاد است.
در آيه((وَالْيَوْمِ الْمَوْعُودِ))کلمه «موعود» از ماده «وَعَد يَعِدُ» به معناى «وعده داده شده» است که در آيات ٥٢ سوره يس و ٤٤ سوره معارج به معناى قيامت آمده است.
درباره آيه((وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ))ميان مفسران اختلاف است. يک نظريه اين است که منظور از «مشهود» قيامت است.
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٤;صفحه ٥٩
[٢]رزاقي ، ابو القاسم;سوگندهاى قرآنى;صفحه (١٢١-١٢٥)
[٣]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد١٠;صفحه (٤٦٦-٧٩)و٣٩٤
[٤]آلوسي ، محمود بن عبد الله ، ١٢١٧ - ١٢٧٠ ق.;تفسيرروح المعانى;جلد٣٠;صفحه ٨٦
[٥]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٢٠;صفحه ٢٥٠