فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١١٧
آيات غضب الهي
آيات صفت غضب
(آيات غضب الهي)
(آيات نشاندهنده غضب الهى)
واژه غضب با مشتقات آن ٢٢ بار در قرآن آمده است که از اين موارد، ١٦ بار غضب به نوعى به خداوند سبحان نسبت داده شده است که عبارتند از آيات: ٩٣ سوره نساء:((وَغَضِبَ اللّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا) ؛ ٦ سوره فتح:)(وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَلَعَنَهُمْ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِيرًا) ؛ ١٣ سوره ممتحنه:((يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ) ؛ ٦١ سوره بقره:)(وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَآؤُوْاْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللَّهِ) ؛ و نيز ٩٣ سوره نساء؛ ١٤ سوره مجادله؛ ٩٠ سوره بقره؛ ١١٢ سوره آلعمران؛ ٧١ و ١٥٢ سوره اعراف؛ ١٦ سوره انفال؛ ١٠٦ سوره نحل؛ ٨١ و ٨٦ سوره طه؛ ٩ سوره نور و ١٦ سوره شوري.
به مجموع اين آيات که نشان از غضب و خشم الهى دارند، آيات غضب مىگويند.
غضب حالتى است که بر اثر عوامل خاصى بر انسان عارض شده، با تأثر و تغيير حالت توأم است؛ ولى از آنجا که ذات بارى تعالى ثابت و نامتغير است، قطعاً مراد از غضب خداوند سبحان غير از غضب در انسان است.
محققان و مفسران قرآن منظور از غضب خداوند را همان انتقام و بلا و عذاب ميدانند که بر اثر بدکارى در دنيا بر شخص وارد مىشود.
در روايتى از امام صادق (ع) چنين آمده است:
"فرضاه ثوابه و سخطه عقابه من غير شىء يتداخله فيهيجه و ينقله من حال الى حال…؛ رضاى خدا ثواب او، و سخط خداوند انتقام و عقاب او است؛ بى آنکه چيزى در خدا اثر کرده و او را از حالى به حالى درآورد".
[١]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;قاموس قرآن;جلد٥;صفحه (١٠٣-١٠٤)
[٢]مصطفوي ، حسن،١٢٩٤-١٣٨٤.;التحقيق فى كلمات القرآن;جلد٧;صفحه (٣٢١-٢٣٤)
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه ٢٢
[٤]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٧;صفحه (٢٤٠-٢٤٤)