به آن دسته تفسيرهايى که بدون توجه به شرايط لازم تفسيرى و از روى قياس و استحسان يا با پيش‌فرض‌هاى ثابت نشده علمى و… نوشته شده‌اند، تفسيرهاى مبتنى به رأى مذموم مي‌گويند.

از نمونه‌هاى تفاسير به رأى مذموم مي‌توان به تفسير برخى از متکلمان و فلاسفه و عرفا و بسيارى از تفاسير فرقه‌هاى باطل همچون خوارج (اباضيه) اشاره کرد.

اين نوع تفسير به رأي، نزد دانشمندان شيعه مردود است؛ هرچند شايد گاهى مفسر به طور ناخواسته در اين ورطه فرورفته باشد.

اهل‌سنت در معنا و حکم تفسير به رأي، اختلاف دارند و عده‌اى از آنان با دلايلى آن را تجويز کرده‌اند.

محمد عبدالعظيم زرقانى و دکتر غازى عنايه پس از تقسيم اين نوع تفسير به ممدوح و مذموم، تعدادى از کتب تفسير را مصداق تفسير به رأى ممدوح دانسته‌اند؛ مانند:

١. تفسير الجلالين [جلال‌الدين محلى (م ٨٦٤ ق) و جلال‌الدين سيوطى (م ٩١١ ق) ؛

٢. انوار‌التنزيل و اسرارالتأويل (تفسير بيضاوي) ، تأليف عبدالله بن عمر بن احمد (يا: محمد) بن على فارسى شيرازى بيضاوى (م حدود ٦٨٣ تا ٦٩٦ ق) ؛

٣. مفاتيح الغيب (التفسير الکبير، تفسير فخر رازي) ، تأليف محمد بن عمربن حسين رازى (م ٦٠٣ق) ؛

٤. الکشاف عن حقايق غوامض التنزيل و عيون الاقاويل، تأليف جارالله محمود بن عمر زمخشرى (م ٢٣٨ق) ؛

٥. مدارک التنزيل فى معانى التنزيل (تفسير نسفي) ، تأليف عبدالله بن احمد بن محمود نسفى (م ٧٠١ ق) ؛

٦.(روح المعانى فى تفسير القرآن العظيم و السبع المثاني (تفسير آلوسي) ، تأليف سيد محمودبن عبدالله بغدادى حسنى حسينى (م ١٢٧٠ ق) ؛ )

٧. الجامع لاحکام القرآن (تفسير قرطبي) ، تأليف ابوعبدالله محمدبن احمد انصارى قرطبى (م ٦٧١ ق) .

نيز ر.ک: تفسير به رأي.

[١]زرقاني ، محمد عبد العظيم ، ١٩٤٨- م.;مناهل العرفان فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه ٧٣
[٢]عنايت ، غازي;هدى الفرقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه ٨٣
[٣]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التفسيروالمفسرون فى ثوبه القشيب;جلد١;صفحه ٦٠
[٤]رومي،فهدبن عبدالرحمان;اصول التفسيرومناهجه;صفحه (٧٨-٩٢)