فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٩٣
آيه ربا
آيه ربا
(آيه ٢٧٨ سوره بقره، در باره نهى از ربا)
به آيه ٢٧٨ سوره بقره «آيه ربا» مىگويند:((يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ) ؛ )اى كسانى كه ايمان آوردهايد، از خدا پروا كنيد؛ و اگر مؤمنيد، آنچه از ربا باقى مانده است واگذاريد.. .
«ربا» در لغت به معناى زيادى است، و در شرع به زيادى بر اصل سرمايه مىگويند. «ربا» دو گونه است: رباى در قرض و رباى در بيع. رباى در قرض، مبادله کالا براى مدت معينى با زيادى از همان کالا است. و رباى در بيع، معامله يک جنس مکيل يا موزون با همان جنس با شرط اضافه مقدارى بيشتر است.
قرآن کريم در آيه مورد بحث، رباخوارى را با روح ايمان ناسازگار و به منزله اعلان جنگ با خدا و رسولش دانسته و با اين پديده شوم به شدت برخورد کرده است.
در قرآن کريم در آيات: ٢٧٥، ٢٧٦ و ٢٧٨ سوره بقره، ١٣ سوره آلعمران، ٣٩ سوره روم و ١٦١ سوره نساء از ربا نهى و تقبيح شده است.
فقهاى همه مذاهب اسلامى حرمت ربا را قطعى مىدانند.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٢٠٤
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٠١
[٣]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢;صفحه ٢٧٧
[٤]منصور ، عبدالحميد يوسف;نيل الخيرات فى القراءات العشرة;صفحه ٤٢٢
[٥]مغنيه ، محمد جواد ، ١٣٢٢ - ١٤٠٠ق;التفسيرالكاشف;جلد١;صفحه (٤٣٢-٤٣٥)