فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣١٥٢
سوره هشتاد و سوم قرآن
سوره مطففين
(سوره هشتاد و سوم قرآن)
(هشتاد و سومين سوره قرآن)
«مطفّفين» صيغه اسم فاعل از مصدر «تطفيف» و از ريشه «طف» و در لغت به معناى کناره چيزى است که شامل همه آن چيز نمىشود؛ لذا به يک چيز ناقص و سبک «طف» يا «طفيف» مىگويند. «تطفيف» به معناى کم و ناقص کردن حق کسى (کم فروشى) نيز به کار رفته است. مراد از «مطفّفين» در اين سوره، مبتلايان به عمل ناپسند کمفروشى در معاملات هستند.
اين سوره با نکوهش و تهديد اهل تطفيف و كمفروشى در كيل و وزن آغاز شده و كمفروشان را تهديد مىكند نظم اقتصادي جامعه را برهم نزنند كه در يوم عظيم كه روز قيامت است براى جزا مبعوث مىشوند، و اين مطلب را با تفصيل جريانى كه در آن روز بر سر فجار و ابرار مىآيد خاتمه مىدهد. چون اين سوره با واژه «مطفّفين» و تهديد و هشدار به آنان آغاز گشته، به نام «مطفّفين» خوانده شده است. مطفّفين آخرين سورهاى است که در مکه و در واقع در سفر هجرت پيامبر (ص) پيش از رسيدن به مدينه نازل شد.
ويژگيهاى سوره مطفّفين:
١. داراى ٣٦ آيه، ١٦٩ يا ١٧٧ کلمه و ٧٥١ يا ٨٣٠ حرف است.
٢. در ترتيب نزول، هشتاد و ششمين و در کتاب خدا هشتاد و سومين سوره است.
٣. پس از سوره عنکبوت و پيش از سوره بقره، و پيش از هجرت در مکه نازل شده و هيچ آيه مدنى ندارد.
٤. از سورههاى مفصّل و از نوع طوال به شمار مىآيد.
٥. گفتهاند در اين سوره نسخى نيست.
مطالب مهم سوره:
١. تهديد و هشدار به کمفروشان؛
٢. ترسيم سرنوشت نيکان و مجرمان در قيامت.
[١]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٢٠;صفحه ٢٣٠
[٢]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨١
[٣]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٤
[٤]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٦
[٥]هاشم زاده هريسي ، هاشم ، ١٣١٧ -;شناخت سوره هاى قرآن;صفحه ٥١٩
[٦]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٦;صفحه ٢٣٩
[٧]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٥٠٦