فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٨٠٥
وقف اضطراري
وقف اضطراري
(وقف بر کلمه به دليل اضطرار مثل عطسه و قطع نَفَس)
«وقف اضطرارى» در مقابل «وقف اختيارى» از انواع وقف است. هرگاه کلام از جهت لفظ و معنا تمام نبوده، بلکه به کلمه بعدى مرتبط باشد و قارى نيز به خاطر اجبار و اضطرار (نظير قطع شدن نَفَس، کمى نَفَس، فراموشى يک آيه، عطسه و يا هر عذر ديگرى) قادر به ادامه قرائت نباشد، جايز است در هر کلمهاى وقف کند؛ گرچه معناى آيه تمام نشود؛ ولى لازم است دوباره از محلى آغاز کند و به تلاوت ادامه دهد که ابتدا به آن صحيح است.
از وقف اضطرارى به وقف کفران، ناقص، قبيح، متروک، ممنوع و… نيز نام بردهاند، که البته اشاره به صورتى دارد که قارى به ماقبل (جايى که ابتدا به آن صحيح است) برنگردد؛ مانند:
١. وقف بر((الْحَمْدُ))و شروع از (للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ) ؛
٢. وقف بر((ان الله لا يهدى))و ابتدا از (القوم الکافرين) .
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه (٣٥٢-٣٥٣)
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٢٩١
[٣]سخاوي ، علي بن محمد ، ٥٥٨-٦٤٣ق.;جمال القراء و كمال الاقراء;جلد٢;صفحه ٤٠٤
[٤]بيگلري ، حسن;سرالبيان فى علوم القرآن;صفحه (٢٣٤-٢٣٩)
[٥]موسوي بلده ، محسن;حلية القرآن قواعد تجويد مطابق با روايت حفص از عاصم;جلد٢;صفحه ١٢٣
[٦]پور فرزيب مولايي ، ابراهيم;تجويدجامع;صفحه ١٠٨