فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٦٩١
نسخ به بدل اخف
نسخ به بدل اخف
(نسخ يک حکم از راه جايگزينى حکم آسانتر)
هرگاه حکمى به سبب حکمى سبکتر و آسانتر نسخ شود «نسخ به بدل اخفّ» خواهد بود؛ مانند حرمت خوردن و آشاميدن و آميزش در شب ماه مبارک رمضان که با آيه ١٨٧ سوره بقره نسخ و به حليت تبديل شد:((أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَآئِكُمْ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ)… فَالآنَ بَاشِرُوهُنَّ… وَكُلُواْ وَاشْرَبُواْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ) ؛ "در شبهاى روزه همخوابگى با زنانتان بر شما حلال گرديده است آنان براى شما لباسى هستند و شما براى آنان لباسى هستيد… اپس اكنون [در شبهاى ماه رمضان مىتوانيد] با آنان همخوابگى كنيد… و بخوريد و بياشاميد تا رشته سپيد بامداد از رشته سياه [شب] بر شما نمودار شود" (بقره// ١٨٧).
معتقدان به نسخ، در جواز عقلى و وقوع اين گونه نسخ اختلافى ندارند.
[١]صفوة الراسخ فى علم المنسوخ والناسخ;صفحه ٩٤
[٢]زرقاني ، محمد عبد العظيم ، ١٩٤٨- م.;مناهل العرفان فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه ٢٣٩