فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٣١٦
ضوابط غير قطعي مكي و مدني
ضوابط شايع مكي و مدني
(ضوابط غير قطعي مكي و مدني)
(ويژگيهاى غالب هر يک از آيات مکّى و مدنى)
علاوه بر ضوابط و ويژگيهاى کلّى و قطعى آيات و سورههاى مکّى و مدني، براى شناخت آنها ويژگيها و ضوابط ديگرى نيز وجود دارد که به طور غالب در سورههاى مکّى يا مدنى يافت مىشوند؛ از اين رو، به اين ضوابط و امتيازات، ويژگيهاى شايع و غيرقطعى مىگويند.
اين ضوابط در آيات مکّى عبارتند از:
١. کوتاه بودن آيات و سورهها (ايجاز) و حرارت تعبير و شدت لحن و کوبندگى صوتي؛
٢. دعوت به اصول اعتقادى مانند ايمان به خدا و معاد و وصف بهشت و دوزخ؛
٣. فراخواندن به اخلاق نيک و استمرار آن؛
٤. مجادله با مشرکان و تحقير آرمانهاى آنان؛
٥. فراوانى سوگندها.
اما ويژگيها و ضوابط شايع آيات و سورههاى مدنى عبارتند از:
١. طولانى بودن اکثر سورهها و آيات؛
٢. تفصيل براهين و ادله درباره حقايق ديني.
نيز ر.ک: ضوابط کلى مکى و مدنى.
[١]حجتي ، محمد باقر ، ١٣١١ -;پژوهشى درتاريخ قرآن كريم;صفحه (٧٩-٨١)
[٢]محيسن ،محمدسالم;فى رحاب القرآن;صفحه ٦٥
[٣]كمالي دزفولي ، علي ، ١٢٩٢ -;شناخت قرآن;صفحه (٢٩٦-٢٩٧)
[٤]صالح ، صبحي ، ١٩٢٦ -;مباحث فى علوم القرآن;صفحه (١٨٣-١٨٤)
[٥]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه (٦٠٦-٦٠٨)