فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٩١٣
قيم ( قرآن )
قيم ( قرآن )
(يکى از اوصاف قرآن)
يکى از اوصاف قرآن «قيّم» به معناى استوار و مستقيم است.((الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِى أَنزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُ عِوَجَا)قَيِّمًا لِّيُنذِرَ بَأْسًا شَدِيدًا مِن لَّدُنْهُ… ) ؛ «ستايش خدايى را که اين کتاب (آسماني) را بر بنده خود فروفرستاد و هيچگونه کژى در آن ننهاد؛ (کتابي) راست و درست، تا (گناهکاران را) از جانب خود به عذابى سخت بيم دهد» (کهف// ١ - ٢) .
در اين آيه «قيّماً» صفت «الکتاب» است و با فاصله آمده و در اصل «نزل على عبده الکتاب قيّماً» بوده است. علامه طباطبايى (ره) مىفرمايد: چون قرآن مشتمل بر دين قيّم است - دينى که مصالح دنيوى و اخروى انسان را تأمين کرده است؛ چنانکه خود مىگويد:((فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ الْقَيِّمِ))(روم// ٤٣) . - آن را به صفت «قيّم» وصف کردهاند.
برخى گفتهاند قرآن را «قيّم» گفتهاند؛ چون مستقيم و معتدل است و هيچگونه افراط و تفريط، اختلاف، تناقض، تفاوت و کژى در آن وجود ندارد.
[١]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٣;صفحه ٢٣٨
[٢]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;قاموس قرآن;جلد٦;صفحه ٥٠
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٧٩
[٤]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٣٤٤
[٥]فخر رازي ، محمد بن عمر ، ٥٤٤ - ٦٠٦ق.;التفسيرالكبير;جلد١;صفحه ١٦