فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٦٠٠
اختلاف قرائات در حركات
اختلاف قرائات در حركات
(اختلاف در قرائت ناشى از اختلاف در حرکات يا اعراب کلمه)
اختلاف قرائتهاى ناشى از اختلاف در حرکات و إعراب کلمه دو گونه است:
الف) اختلاف در حرکات و إعراب کلمه يا در حرکت بناى آن؛ بى آن که در معنا و صورت آن تغييرى ايجاد کند؛ مانند: ١.(()… وَيَضِيقُ صَدْرِي…)((شعراء// ١٣) که هم به رفع قاف (يضيقُ) و هم به نصب آن (يضيقَ) قرائت شده است؛ )
٢.((... قَالَ يَا قَوْمِ هَؤُلاء بَنَاتِى هُنَّ أَطْهَرُ لَكُمْ)…)((هود// ٧٨) که راء «اطهر» هم به رفع و هم به نصب قرائت شده است. )
ب) اختلاف در إعراب و حرکات بناى کلمه که تغييرى در معنا ايجاد کند؛ ولى صورت و شکل کلمه محفوظ مىماند؛ مانند: «کفلها» در(()… وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا …)((آل عمران// ٣٧) که هم به تخفيف «فاء» (کفلها) و رفع محل «زکريا» به عنوان فاعل، و نيز به تشديد «فاء» (کفّلها) و نصب محل «زکريا» به عنوان مفعول دوم قرائت شده است. )
زرکشى چنين مواردى را در صورت صحت روايت آنها و موافقت با قواعد عربي، مقبول و مجاز براى قرائت ميداند.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٣٣٤
[٢]فضلي ، عبد الهادي،١٩٣٤-م.;تاريخ قراءات قرآن كريم;صفحه ١١٣
[٣]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه ١٠٣