فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٥٠١
سماع قرآن
سماع قرآن
(شنيدن قرائت قرآن)
«سَمع» در معاني متفاوتي همچون: قوه شنوايي، شنيدن (که فعل قوه شنوايي) است و گوش (آلت شنيدن) بکار رفته است. و «سَماع» عبارت است از: صرف شنيدن هر چند بدون اراده باشد. اما «استماع» مصدر باب «استفعال»، و به معناي گوش سپردن همراه با پذيرش قلبي است كه بدون اعمال اراده حاصل نميشود.
در احاديث اسلامى (از شيعه وسنى) فضيلت فراوان براى شنيدن (سماع) و گوش فرادادن به قرآن (استماع) ذکر شده است و منابع علوم قرآنى نيز برخى از اين احاديث را نقل کردهاند. به مضامين برخى از اين احاديث اشاره ميکنيم:
١. خداوند از مستمع قرآن بلاى آخرت و از تلاوتکننده آن بلاى دنيا را دفع خواهد کرد.
٢. تلاوتکننده و گوش فرادهنده به قرآن در پاداش مساوىاند.
٣. کسى که فقط يک حرف از کتاب خدا بشنود، برايش يک حسنه نوشته و يک گناه از او محو و يک درجه به او عطا ميشود.
طبق احاديث، هنگام تلاوت قرآن، ديگران بايد سکوت کنند.
نيز ر.ک: فضيلت استماع قرآن.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٤٧٥
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٣٨١
[٣]خوشنويس،جعفر;القرآن الكريم فى احاديث الرسول الاعظم(ص);صفحه ٧٨
[٤]سراج الدين،عبدالله;تلاوة القرآن المجيد: فضائلها,آدابها,خصائصها;صفحه ٩٦
[٥]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان في تفسير القران;جلد٤;صفحه (٤١٨-٤١٩)
[٦]ابن منظور ، محمد بن مكرم ، ٦٣٠ - ٧١١ق.;لسان العرب;جلد٨;صفحه ١٦٢