فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ١٨١
آيات نفس الهي
آيات صفت نَفْس
(آيات نفس الهي)
(آيات نسبتدهنده صفت نَفْس به خداوند)
واژه نفس در قرآن مجيد در معانى ذيل به کار رفته است:
١. روح (زمر//٤٨) ؛
٢. ذات و شخص (بقره// ٤٨) ؛
٣. تمايلات نفسانى انسان (يوسف// ٥٣ و شمس// ٧ و ٨) ؛
٤. قلب و باطن (اعراف//٢٠٥ و احزاب// ٣٧) .
اين واژه با مشتقات آن در مجموع ٢٩١ بار در قرآن آمده که از اين تعداد در چند آيه نفس به خداوند نسبت داده شده است؛ به همين دليل به آنها آيات صفت نفس اطلاق شده است و عبارتند از:
١. آيه ٣٠ سوره آل عمران:((وَيُحَذِّرُكُمُ اللّهُ نَفْسَهُ) ؛ )و خداوند شما را از [كيفر] خود مىترساند. و نيز در آيه ٢٨ همين سوره همين جمله از آيه آمده است:
٢. آيه ١٢ سوره انعام:((كَتَبَ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ) ؛ )خداست كه رحمت را بر خويشتن واجب گردانيده.
٣. آيه ٥٤ سوره انعام:((كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ) ؛ )پروردگارتان رحمت را بر خود مقرر كرده.
٤. آيه ١١٦ سوره مائده:((تَعْلَمُ مَا فِى نَفْسِى وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِى نَفْسِكَ) ؛ )آنچه در نفس من است تو مىدانى و آنچه در ذات توست من نمىدانم .
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه ١٨
[٢]مصطفوي ، حسن،١٢٩٤-١٣٨٤.;التحقيق فى كلمات القرآن;جلد١٢;صفحه (١٩٦-١٩٩)
[٣]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;قاموس قرآن;جلد٧;صفحه (٩٤-٩٦)
[٤]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٢;صفحه ٨٣