فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣١٣٣
سوره نور ( سوره ٢٤ )
سوره نور ( سوره ٢٤ )
(بيست و چهارمين سوره قرآن)
«خداوند نور آسمانها و زمين و تجلىبخش هستى است». آيه ٣٥ اين سوره و پس از آن درباره اين مطلب است. به دليل وجود آيه نور (آيه ٣٥) و نيز کثرت ذکر اين واژه، به «نور» نامگذارى شده است.
غرض اين سوره همان است كه سوره با آن افتتاح شده و آن بيان پارهاى از احكام تشريع شده، و سپس پارهاى از معارف الهى مناسب با آن احكام است، معارفى كه مايه تذكر مؤمنين مىشود.
ويژگيهاى سوره نور:
١. داراى ٦٤ آيه به عدد عراقى و شامى، ٦٢ آيه به عدد حجازى، ١٣١٦ يا ١٣١٨ کلمه و ٥٦٨٠ يا ٥٧٥٥ حرف است.
٢. در ترتيب نزول، يکصد و دومين و در مصحف شريف بيست و چهارمين سوره است.
٣. پس از سوره حشر و پيش از سوره حج در مدينه نازل شد.
٤. از نظر کمّيّت از سور مثانى و شامل حدود نيم جزء از قرآن است.
٥. گفتهاند در اين سوره شش يا هفت آيه منسوخ وجود دارد.
احکام فقهى سوره:
١. حدّ زنا که صد تازيانه است؛
٢. حد قذف که هشتاد تازيانه است؛
٣. ضرورت وجود چهار شاهد براى اثبات زنا؛
٤. ردّ شهادت قاذف (کسى که به ديگران نسبت زنا مىدهد) ؛
٥. اجراى حکم لعان براى مردى که زنش را قذف کند؛
٦. حرمت نگاه به نامحرم؛
٧. وجوب حجاب براى زنان و بيان چگونگى آن؛
٨. برشمردن محارم زن؛
٩. برخى از احکام نکاح؛
١٠. پيمان مکاتبه و آزادى بردگان.
موضوعات عمده سوره نور:
١. ذکر برخى از احکام فقهي؛
٢. داستان إفک؛
٣. آداب ورود به خانههاى ديگران؛
٤. رعايت ادب در حضور پيامبر اکرم (ص) ؛
٥. بيان مقررات درون خانواده؛
٦. وعده حکومت نهايى مؤمنان بر زمين.
[١]سخاوي ، علي بن محمد ، ٥٥٨-٦٤٣ق.;جمال القراء و كمال الاقراء;جلد١;صفحه ٤٤٩
[٢]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٥;صفحه ٧٨
[٣]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد١٥;صفحه (٣-٥)
[٤]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٤٣و٤١
[٥]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٤
[٦]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٥
[٧]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٣٤٠
[٨]هاشم زاده هريسي ، هاشم ، ١٣١٧ -;شناخت سوره هاى قرآن;صفحه ٢٢٦
[٩]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٥