فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٨٠٨
اسامي سوره ممتحنه
اسامي سوره ممتحنه
(نامهاى ديگر سوره ممتحنه)
سوره ممتحنه سه نام ديگر نيز دارد:
١. مودت: کلمه «مودت» دوبار در آيه نخست و يک بار در آيه ٧ به کار رفته است؛ آيه ٧ دوستى مسلمانان با دشمنان اسلام را پيشبينى مىکند که پس از فتح مکه رخ داد و قريش ايمان آوردند و دشمنى آنان با مسلمانان، به دوستى تبديل شد. اين آيه، يکى از اخبار غيبى قرآن است.
چون واژه «مودت» سه مرتبه در سوره ممتحنه به کار رفته و حاوى پيام و دستورى سياسى است، براى نام سوره ممتحنه انتخاب شده است.
٢. امتحان: در آيه ١٠ سوره ممتحنه از رسول خدا (ص) خواسته شده است زنان مهاجر را امتحان کند تا معلوم شود ترک شوهران و مهاجرتشان از مکه به مدينه با انگيزه ايمان به خدا بوده يا علت ديگرى داشته است، تا به تناسب آن در نگهداشتن يا برگرداندن آنان به شوهرانشان تصميم بگيرد:((يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ)…) ؛ لذا اين سوره «امتحان» نيز ناميده شده است.
٣. مرأة: سبب نزول اين سوره، داستان يک زن بوده و مسئله آزمايش زنان مهاجر بهمنظور روشن شدن انگيزه آنان از هجرت به مدينه در اين سوره آمده است؛ لذا آن را سوره «مرأة» (سوره زن) گفتهاند.
[١]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٦٤٠
[٢]سخاوي ، علي بن محمد ، ٥٥٨-٦٤٣ق.;جمال القراء و كمال الاقراء;جلد١;صفحه ١٨٢
[٣]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٧
[٤]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٩٥