فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٧٨٣
اسامي سوره بقره
اسامي سوره بقره
(نامهاى ذکر شده در منابع دينى براى سوره بقره)
سوره بقره علاوه بر اين نام (معروفترين نام آن) شش نام ديگر نيز دارد:
١. الم ذلک الکتاب: سوره بقره به دليل آغاز شدن با حروف نورانى و مقطعه «الم» و نيز براى تمايز اين سوره با سورههاى ديگرى که با همين حروف مقطعه آغاز شدهاند، به آن «الم ذلک الکتاب» گفتهاند.
٢. کرسى: آية الکرسى مهمترين آيه قرآن است که در سوره بقره قرار دارد؛ از اين رو به اين سوره «کرسى» گفتهاند.
٣. زهراء: زهراء به معناى بسيار درخشنده است. به اين سوره و سوره آلعمران «زهراوان» مىگويند؛ چون اين دو سوره علاوه بر دربرداشتن احکام فقهى و اسماى نورانى الهي، به دليل حديث شريف نبوى که فرمودند: «اقرءوا الزهراوين البقرة و آلعمران؛ دو سوره نورانى و درخشنده بقره و آل عمران را تلاوت کنيد» به اين نام خوانده شده است.
٤. فسطاطالقرآن: فسطاط يعنى خيمه. همان طور که خيمه مجموعه يک خانواده را در بر مىگيرد، اين سوره نيز قسمت اعظمى از احکام فقهى و اسلامى را در بر گرفته است. احکام فقهى موجود در اين سوره از سورههاى ديگر بيشتر و اين سوره در واقع خيمه و دربرگيرنده احکام فقهى قرآن است؛ لذا اين سوره را فسطاطالقرآن گفتهاند.
٥. سنامالقرآن: «سنام» کوهان شتر يا بلندترين نقطه و اوج هر چيز است. چون اين سوره بخش زيادى از احکام فقهى را در خود دارد و از اين جهت داراى مقام رفيعى است؛ در بيان پيامبر اکرم (ص) «سنامالقرآن» نام گرفته است؛ حضرت فرمود: «إنّ لکل شىء سناماً و سنام القرآن سورة البقرة؛ هر چيزى اوجى دارد و اوج قرآن سوره بقره است».
٦. فردوس: به دليل عظمت و جايگاه بلند سوره بقره و بيان احکام و مسائل شرعى فراوانى در اين سوره که در ديگر سورههاى قرآن بيان نشده، اين سوره، «فردوس يا بهشت قرآن» نام گرفته است.
[١]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ١٣٤
[٢]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٣
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٩١