فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٧٠٥
ادات شرط
ادات شرط
(ادات متضمن معناى شرط)
ادات شرط، اداتى است که در معناى شرط استعمال شده است؛ مانند:
١. إذا:((... إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فاغْسِلُواْ وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ...) ؛ )چون به [عزم] نماز برخيزيد صورت و دستهايتان را تا آرنج بشوييد (مائده// ٦) .
٢. إن:((... إِن يَنتَهُواْ يُغَفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ...) ؛ )اگر بازايستند آنچه گذشته است برايشان آمرزيده مىشود (انفال// ٣٨) .
٣. مَن:((... مَن يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ...) ؛ )هر كس بدى كند در برابر آن كيفر مىبيند (نساء// ١٢٣) .
٤. مهما:((... مَهْمَا تَأْتِنَا بِهِ مِن آيَةٍ)…) ؛ هر گونه پديده شگرفى كه براى ما بياورى (اعراف// ١٣٢) .
٥. أيّ:((... أَيًّا مَّا تَدْعُواْ فَلَهُ الأَسْمَاء الْحُسْنَى...) ؛ )هر كدام را بخوانيد براى او نامهاى نيكوتر است (اسراء// ١١٠) .
٦. أمّا (به فتح همزه و تشديد ميم) : (... فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُواْ فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ…) ؛ پس كسانى كه ايمان آوردهاند مىدانند كه آن [مثل] از جانب پروردگارشان بجاست (بقره// ٢٦) .
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٤;صفحه ٤١١و(٢٤٢-١١٩)و٢١٥و١٩٥
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه (٢٩٦-٢٩٧)و٢١٢ و(٢٠٤-٢٠٥)و١٩٨و١٩٦و(١٧٥-١٧٦)