فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٦٧٣
ادات تعريف
ادات تعريف
(ادات تبديلکننده اسم نکره به معرفه)
به کلمهاى که اسم نکره را به معرفه تبديل مىکند «ادات تعريف» گويند؛ مانند: «ال تعريف» که بر دو نوع است:
١. ال عهد؛ که خود بر سه قسم است:
الف) عهد ذکري، ِکه اشاره به شئ يا شخصي دارد که قبلاً ذکري از آن به ميان آمده است، مثل آيه:((... كَمَا أَرْسَلْنَا إِلَى فِرْعَوْنَ رَسُولًا فَعَصَى فِرْعَوْنُ الرَّسُولَ) ؛ )همان گونه كه فرستادهاى به سوى فرعون فرستاديم [ولى] فرعون به آن فرستاده عصيان ورزيد (المزمل// ١٥و١٦) . در اين آيه، «ال» در «الرسول» عهد ذکرى است.
ب) ذهني:((... إِذْ هُمَا فِى الْغَارِ...) ؛ )آنگاه كه در غار [ثور] بودند (توبه// ٤٠) . «ال» در «الغار» عهد ذهنى است.
ج) حضوري، ِکه اشاره به شئ يا شخص حاضر- در هنگام خطاب- دارد:((... الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ...) ؛ )امروز دين شما را برايتان كامل گردانيدم (مائده// ٣) . «ال» در «اليوم» عهد حضورى است.
٢. ال جنس:((إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِى خُسْرٍ) ؛ )واقعاً انسان دستخوش زيان است (عصر// ١) .
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٤;صفحه ٣٣٤و(٨٧-٩٠)
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه (١٨٥-١٨٦)