فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٨٤
آيه مداينه
آيه دَين
(آيه مداينه)
(آيه ٢٨٢ بقره، در باره لزوم کتابت بدهى مدّت دار)
به آيه ٢٨٢ سوره بقره آيه دَين، تداين (مداينه) و قرض مىگويند. (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ إِذَا تَدَايَنتُم بِدَيْنٍ إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوهُ …) ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد، هر گاه به وامى تا سررسيدى معين، با يكديگر معامله كرديد، آن را بنويسيد .
اين آيه (طولانىترين آيه قرآن) دربردارنده نکات فراوانى است؛ از جمله:
١. براى جلوگيرى از هرگونه اشتباه و نزاع و براى قرض و وام و معاملاتى که مقدارى از پول باقى مىماند بايد چيزى نوشته شود.
٢. نويسنده بايد شخص سومى باشد تا اطمينان بيشترى به قرارداد باشد و از دستبرد يکى از طرفين سالم بماند.
٣. نگارنده بايد عادلانه و عين واقعيت را بنويسد.
٤. نويسنده بايد از احکام سند و شرايط معامله آگاه باشد.
٥. افزون بر نوشتن، طرفين در قرارداد بايد دو شاهد بگيرند.
٦. نگارنده سند و شهود نبايد به خاطر رعايت حق و عدالت اذيت شوند.
٧. تداين يعنى سَلَم (معامله سلف، پيش خريد و پيش فروش) يا نسيه يا اجاره و هر معاملهاى که يکى از عوضين، مدتدار باشد.
٨. ضرورت تعيين مدت صريح با قيد روز، ماه و سال که از کلمه مسمي در آيه برمىآيد.
٩. شاهد بايد دو مرد باشد (يا يک مرد و دو زن) . و….
[١]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢;صفحه ٢٨٤
[٢]منصور ، عبدالحميد يوسف;نيل الخيرات فى القراءات العشرة;جلد٢;صفحه ٤٣٤
[٣]مغنيه ، محمد جواد ، ١٣٢٢ - ١٤٠٠ق;التفسيرالكاشف;جلد١;صفحه (٤٤٠-٤٥٢)
[٤]سبحاني ، جعفر ، ١٣٠٨ -;الايمان والكفرفى الكتاب والسنة;جلد١;صفحه ٢٤٩
[٥]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ١٠٢