فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٧٤١
نفي
نفي
(ردّ و انکار در قالب جمله خبريه)
«نفى» به معناى ردّ و انکار و از اقسام خبر است که به صورت صيغه منفى از فعل ماضى، حال يا آينده ساخته مىشود.
تفاوت «نفى» و «جحد» آن است که در «نفى»، گوينده در سخن خود صادق است؛ اما در «جحد» ممکن است گوينده صادق باشد يا کاذب.
مثال نفى:((مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِّن رِّجَالِكُمْ...) ؛ )محمد پدر هيچ يك از مردان شما نيست (احزاب// ٤٠)
مثال جحد: انکار آيات موسى (ع) از طرف فرعون و قوم وى در((فَلَمَّا جَاءتْهُمْ آيَاتُنَا مُبْصِرَةً قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُّبِينٌ)وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا...) ؛ و هنگامى كه آيات روشنگر ما به سويشان آمد گفتند اين سحرى آشكار است، و با آنكه دلهايشان بدان يقين داشت از روى ظلم و تكبر آن را انكار كردند (نمل// ١٣ و ١٤) .
فرعون ميدانست اين آيات از ناحيه خداوند است؛ با اين حال، آيات را انکار مىکرد.
نيز ر.ک: ادات نفي.
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه (٢٦١-٢٦٧)
[٢]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٢;صفحه ٣٧٥
[٣]كمالي دزفولي ، علي ، ١٢٩٢ -;قرآن ثقل اكبر;صفحه (٢٠٦-٢١١)