فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٦٥٧
نخستين جامع قرآن
اولين جامع قرآن
(نخستين جامع قرآن)
(اولين جمعکننده قرآن)
در مورد جمع قرآن به معناى نوشتن آن در يک مجموعه با آيات و سورههاى مرتب، دو نظر کلي وجود دارد. برخي معتقدند در همان عصر حيات پيامبر (ص) اين کار صورت گرفت، اما دستهاي از عالمان علوم قرآني ميگويند اين امر، پس از رحلت پيامبر آن حضرت صورت گرفت. بنابر نظر دوم، به عقيده شيعه - که مبتنى بر روايات فريقين است - نخستين کسى که قرآن کريم را به ترتيب نزول آيات و همراه شرح و تفسير مبهمات آن گردآورد، امام على بن ابىطالب (ع) است، اما به عقيده اکثر دانشمندان اهلسنت و به استناد برخي احاديث موجود در منابع سني، اولين بار توسط ابوبکر اين کار صورت گرفت. البته در احاديث ديگرى از همين منابع، نام عمر و عثمان به عنوان اولين جامع قرآن ذکر شده است.
نيز ر.ک: جمع قرآن، جمع ابوبکر بن ابي قحافه، جمع امام علي عليه السلام.
[١]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٢٩٤
[٢]عاملي ، جعفر مرتضي ، ١٩٤٤ -;حقايق هامة حول القرآن الكريم;صفحه ١٢٠
[٣]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٢٩٧
[٤]جلالي نائيني ، محمد رضا ، ١٢٩١ - ١٣٨٩.;تاريخ جمع قرآن;صفحه ٨٧