فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٥٢٦
مفسّران قرن ششم
مفسّران قرن ششم
(مفسّران شيعه و اهلسنّت در قرن ششم هجرى قمرى)
برخى از مفسّران قرن ششم عبارتند از:
١. ابوالقاسم حسين بن محمد بن مفصل، معروف به راغب اصفهانى (م ٥٠٠ يا ٥٠٢ ق) از مشاهير علماى اماميه و صاحب کتاب جامع التفسير (جامع التفاسير) و المفردات فى غريب القرآن. وى اهل اصفهان بوده و در بغداد تحصيل کرده است؛
٢. ابوزکريا يحيى بن على تبريزي، معروف به خطيب تبريزي، از اعلام قرن پنجم هجرى (م ٥٠٢ ق) که در زمينه قرآن دو اثر معروف از خود به يادگار گذاشته است. يکى در توضيحات فلسفى و محتوايى قرآن به نام تفسيرالقرآن؛ ديگرى در اِعراب به نام إعراب القرآن؛
٣. ابوالقاسم برهانالدين محمود بن حمزة بن مضر؛ معروف به تاجالقرّاء (م ٥٣١ ق) از بزرگان و مفسّران شيعه و صاحب تفسير غرائب التفسير؛
٤. على بن حسين بن على ضرير اصفهاني، معروف به جامعالعلوم (زنده تا سال ٥٣٥ ق) صاحب تفسير جامعالعلوم؛
٥. امينالاسلام طبرسى (م ٥٤٨ ق) از بزرگان تفسير نزد اماميه و صاحب تفسير شريف مجمع البيان؛
٦. تاجالدين ابوالفتح محمد بن عبدالکريم شهرستاني، ملقب به داعىالدعاة (م ٥٤٨ ق) صاحب تفسير مفاتيحالأسرار و مصابيحالأبرار؛
٧. ابوالفتح جمالالدين حسين معروف به ابوالفتوح رازى (م ٥٥٤ ق) صاحب تفسير روضالجنان و روحالجنان؛
٨. ابوالحسن على بن ابىالقاسم زيد بيهقى (م ٥٦٥ق) معروف به فريد خراسان و صاحب تفسير أسئلةالقرآن؛
٩. ابوالحارث برهانالدين محمد بن ابىالخير على بن ابىسليمان ظفر حمدانى از اَعلام اواخر قرن ششم هجرى و صاحب تفسير مفاتيح التفسير.
از مفسّران اهلسنّت در قرن ششم نيز مىتوان به جارالله زمخشرى (م ٥٣٨ ق) صاحب تفسير الکشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الاقاويل فى وجوه التأويل، محمد بن عبدالحق بن عطيه (م ٥٤٢ ق) صاحب تفسير المحرّر الوجيز فى تفسير الکتاب العزيز، و عبدالرحمان بن على جوزى (٥٩٧ ق) صاحب تفسير زادالمسير فى علم التفسير معروف به «تفسير ابن جوزي»، اشاره کرد.
نيز ر.ک: تفاسير قرن ششم قمرى.
[١]صدرحاج سيدجوادي ، احمد ، ١٢٩٦ -;دائرة المعارف تشيع;جلد٤;صفحه (٥٠٨-٥١٦)
[٢]عقيقي بخشايشي ، عبد الرحيم ، ١٣٢٢ -١٣٩١.;طبقات مفسران شيعه;جلد٢;صفحه (١٠٨-١٨٩)
[٣]شفيعي ، محمد;مفسران شيعه;صفحه ٩٧