فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٥٢٣
مفسّران قرن دهم
مفسّران قرن دهم
(مفسّران شيعه و اهلسنّت در قرن دهم هجرى قمرى)
اسامى شمارى از مفسّران شيعى قرن دهم هجرى عبارت است از:
١. جلالالدين محمد بن اسعد صديقى دوانى (م٩٠٨ ق) از حکما و اَعلام قرن نهم که چند کار محدود قرآنى مانند: تفسير سورههاى توحيد، کافرون، فلق، ناس (تفسير قلاقل) و تحقيقى درباره فضيلت سوره توحيد و سبب نزول آن انجام داده است؛
٢. شيخ ابراهيم بن حسن شبسترى (شهادت ٩١٥ ق) از ادباى اماميه در قرن دهم. او را سيبويه ثانى خواندهاند. تفسير وى معروف به تفسير شبسترى از آغاز قرآن تا سوره يوسف است؛
٣. احمد بن حاج محمد سکاکى طبسى (متوقاى حدود ٩٢٦ق) صاحب تفسير الدرالنظيم فى خواص القرآنالعظيم؛
٤. على بن حسن زوارهاى (م٩٤٧ ق) که تفسيرش به تفسير زوارهاى معروف است؛
٥. شهيد ثانى شيخ زينالدين بن نورالدين على (شهادت ٩٦٦ق) از مفاخر اماميه که وثاقت و جلالت او ميان اماميه، مسلم است. در تفسير نيز شرحى مستقل بر آيه بسمله دارد و آيه ١٠١ سوره توبه را نيز تفسير کرده است؛
٦. ملاّ فتحالله کاشانى (م ٩٨٨ ق) مؤلّف تفسير شريف منهجالصادقين؛
٧. مولى مقدس احمد بن محمد اردبيلى (م ٩٩٣ ق) از اعلام قرن دهم هجرى که در وثاقت، تقوى، علم و فضيلت شهره آفاق است. تفسير وى زبدةالبيان فى براهين أحکامالقرآن نام دارد؛
٨. شيخ احمد بن محمد تميمى قزوينى (م٩٧٢ ق) از علماى عصر صفويه و صاحب تفسير خواصالآيات؛
٩. امير ابوالفتح فرزند ميرزا محمدعلى معروف به امير مخدوم (م٩٧٨ ق) از فقهاى اماميه و نويسنده تفسير شاهى يا تفسير آياتالاحکام؛
١٠. مولانا کمالالدين حسين (م ٩٥٠ق) معروف به الهى اردبيلي، از علماى عهد صفويه و صاحب کتابى مشهور به تفسير الهى اردبيلى.
از مفسّران اهلسنّت در اين قرن نيز مىتوان به جلالالدين سيوطى (م ٩١١ ق) صاحب تفسير الدرّ المنثور فى التفسير بالمأثور، نعمةالله بن محمود نخجوانى (م ٩٣٠ ق) صاحب تفسير الفواتح الالهية و المفاتح الغيبية و ابوالسعود محمد بن محمد عمادى (م ٩٨٢ ق) صاحب تفسير إرشادالعقلالسليم إلى مزايا القرآن الکريم معروف به «تفسير ابى السعود»، اشاره کرد.
نيز ر.ک: تفاسير قرن دهم قمرى.
[١]صدرحاج سيدجوادي ، احمد ، ١٢٩٦ -;دائرة المعارف تشيع;جلد٤;صفحه (٥٢٦-٥٣٣)
[٢]عقيقي بخشايشي ، عبد الرحيم ، ١٣٢٢ -١٣٩١.;طبقات مفسران شيعه;جلد٢;صفحه (٣٤١-٤١٨)
[٣]شفيعي ، محمد;مفسران شيعه;صفحه ١٢٠