فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٥١٢
مفسّران عصر اَتباع تابعين
طبقه مفسران تابعين تابعين
(مفسّران عصر اَتباع تابعين)
(اسامى مفسران نسل دوم پس از صحابه)
کسانى که پس از ربع اول قرن دوم (تقريباً از آغاز خلافت بنىعباس) احاديث پيامبر (ص) را از تابعان نقل و روايت مىکردند و مطالب زيادى بر آنها مىافزودند، به «تابعين تابعين» معروف شدهاند.
اين دوره با ورود افکار جديدى از اقوام و ملل يونان و ايران به حوزه فکرى و عقيدتى مسلمانان، تحت تأثير قرار گرفت. در نتيجه، فرقهها و مذاهب مختلف سياسى و اعتقادى به وجود آمد و هرکدام مىکوشيدند قرآن را براساس اعتقاد خويش تفسير کنند.
در اين ميان، مفسران قرآن مجيد پا به پاى گسترش معارف اسلامي، تفسير قرآن را تنوع بخشيدند. از مشهورترين مفسران اين عصر که تا پايان قرن دوم ادامه داشت مىتوان افراد ذيل را معرفى کرد:
١. مقاتل بن سليمان (م ١٥٠ق) ؛
٢. شعبة بن حجاج (م ١٦٠ ق) ؛
٣. سفيان بن سعيد معروف به سفيان ثورى (م ١٦١ق) ؛
٤. وکيع بن جراح (م ١٩٧ق) ؛
٥. سفيان بن عيينه (م ١٩٨ ق) ؛
٦. يزيد بن هارون (م ٢٠٦ ق) و….
همه اين افراد داراى تفسير بودهاند که از آن ميان، سه تفسير سفيان ثوري، مقاتل بن سليمان و عبدالرزاق بن همام صنعانى باقى مانده است.
[١]حيدري ، محمد;مختصرى ازسيرتكاملى قرآن وتفسير;صفحه (٢٤٤-٢٤٨)
[٢]عنايت ، غازي;هدى الفرقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه ٤٧
[٣]شحاته ، عبد الله محمود;تاريخ القرآن والتفسير;صفحه (٩٧-٩٨)
[٤]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;قرآن دراسلام;صفحه ٧٦