فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٤٥٣
معاني ادوات قرآن
معاني ادوات قرآن
(معانى مورد نظرِ هر يک از ادوات به کار رفته در قرآن)
«ادوات قرآن» مجموعهاى متشکل از حروف و دستهاى از افعال و اسما و ظروف است که به حروف شباهت دارند.
سيوطى در الإتقان در نوع چهلم، بابى را به معانى ادوات قرآن اختصاص داده، مىگويد شناخت اين معانى چنان مهم و ارزشمند است که هر مفسّرى بايد براى يادگيرى اين معانى بکوشد. زرکشى نيز در کتاب البرهان بابى با همين عنوان گنجانده است.
دانستن معانى ادوات و موارد استفاده آنها، از مقدمات مهم تفسير است؛ زيرا با اختلاف وضع آنها در کلام، فهم و استنباط دگرگون مىشود؛ براى نمونه، در((وَإِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلَى هُدًى أَوْ فِى ضَلَالٍ مُّبِينٍ))(سبأ// ٢٤) استعمال حرف «علي» درباره هدايت و استعمال حرف «في» درباره ضلالت، براى آن است که چون صاحب حق، بلند مرتبه، اما پيروان باطل، پست و فرومايهاند «علي» در جانب حق و «في» در جانب باطل به کار رفته است.
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه (١٦٦-٣٠٨)
[٢]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد٤;صفحه ١٧٥
[٣]عقيقي بخشايشي ، عبد الرحيم ، ١٣٢٢ -١٣٩١.;طبقات مفسران شيعه;صفحه (٣٥-١٨٧)