فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٣٤٩
مُسبَّحات
سُوَر مسبَّحات
(مُسبَّحات)
(سورههاى آغاز شده با ماده «سَبح»)
سورههايى که با کلمهاى از مصدر «سَبْح» آغاز مىشوند «سُوَر مسبّحات» نام دارند و عبارتند از:
إسراء؛ حديد؛ حشر؛ صف؛ جمعه؛ تغابن و أعلي.
سوره إسراء با صيغه مصدر «سبحان»، سورههاى حديد و حشر و صف با صيغه ماضى «سَبَّح»، دو سوره جمعه و تغابن با صيغه مضارع «يُسبِّح» و سوره أعلى با صيغه امر «سَبِّح» آغاز مىشود.
برخي آنها را مسبحات خمس (پنجگانه) ناميدهاند و سوره اسراء و اعلي را جزء آنها بحساب نياوردهاند.
در حديثى از پيامبر گرامى اسلام صلّى اللّه عليه و آله نقل شده كه قبل از خواب مسبحات را تلاوت مىکرد و مىفرمود: در آنها آيهاى است كه از هزار آيه برتر است. برخي مفسران در توضيح مسبحات در ذيل اين حديث آوردهاند: مسبحات سورههايى است كه با سبح للَّه يا يسبح للَّه آغاز مىشود و آن پنج سوره است: سوره حديد، حشر، صف، جمعه و تغابن.
در حديث ديگرى از امام باقر عليه السّلام وارد شده: كسى كه مسبحات (سورههاى پنج گانه فوق) را پيش از خواب بخواند از دنيا نمىرود تا حضرت مهدى عليه السّلام را درك كند، و اگر قبلا از دنيا برود در جهان ديگر در همسايگى رسول خدا خواهد بود.
[١]سخاوي ، علي بن محمد ، ٥٥٨-٦٤٣ق.;جمال القراء و كمال الاقراء;جلد١;صفحه ١٧٥
[٢]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٩٦
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٢٠١
[٤]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣٢٩
[٥]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٣;صفحه ٢٩٢
[٦]قرشي بنابي ، علي اكبر ، ١٣٠٧ -;تفسيراحسن الحديث;جلد١;صفحه ٢٢
[١٠]همان;جلد١١;صفحه ٤