فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٣٣١
مراجعه
مراجعه
(نقل پرسش و پاسخ صورت گرفته بين گوينده و شخص ديگر، به صورت موجز و جذّاب)
«مراجعه» از انواع اسلوب بديعى قرآن و آن است که گوينده، گفتوگوى انجام شده به صورت پرسش و پاسخ ميان خود و مخاطب را با عبارتى موجز و الفاظى جذّاب نقل کند؛ مانند:((ققَالَ إِنِّى جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِى قَالَ لاَ يَنَالُ عَهْدِى الظَّالِمِينَ) ؛ «خداوند به ابراهيم فرمود: من تو را امام و پيشواى مردم قرار دادم. ابراهيم عرض کرد: از دودمان من (نيز امامانى قرار بده) خداوند فرمود: پيمان من به ستمکاران نمىرسد» (بقره// ١٢٤) )
در بخشى از اين آيه سه نوع مراجعه وجود دارد ١. خبر و استخبار؛ ٢. امر و نهي؛ ٣. وعد و وعيد.
سيوطى مىگويد: بهتر است گفته شود در اين آيه پنج مراجعه وجود دارد: ١. خبر و طلب؛ ٢. اثبات و نفي؛ ٣. تأکيد و حذف؛ ٤. بشارت و انذار؛ ٥. و وعد و وعيد.
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٣;صفحه ٣٢٩
[٢]بستاني ، بطرس ، ١٨٩٨ - ١٩٦٩;محيط المحيط قاموس مطول للغة العربية;صفحه ٣٢٥