فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٣٣
آيه طريق دعوت
آيه طريق دعوت
(آيه ١٢٥ نحل، در باره دعوت منطقى و حکيمانه به اسلام)
به آيه ١٢٥ سوره نحل آيه طريق دعوت مىگويند:((ادْعُ إِلِى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِى هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ) ؛ )با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت دعوت كن و با آنان به [شيوهاى] كه نيكوتر است مجادله نماى در حقيقت پروردگار تو به [حال] كسى كه از راه او منحرف شده داناتر و او به [حال] راهيافتگان [نيز] داناتر است .
در اين آيه و نيز آيات ١٢٦ و ١٢٧ همين سوره دستورهاى مهم اخلاقى از نظر برخورد منطقى و طرز بحث وگفتوگو و چگونگى کيفر و عفو و نحوه ايستادگى مقابل توطئههاى مشرکان و يهوديان و به طور کلى با گروههاى مخالف، بيان شده است و مىتوان آن را به صورت يک اصل براى روش مبارزه با مخالفان اسلام پذيرفت و در هر زمان و مکان از آن استفاده کرد.
اين منشور ده اصل دارد که سه اصل مهم آن در اين آيه شريفه بيان شده است:
١. براى دعوت به سوى پروردگار بايد از وسيله حکمت استفاده کرد. حکمت يعنى علم و استدلال که مانع از فساد و انحراف است؛
٢. دعوت با اندرزهاى نيکو باشد؛ يعنى استفاده از عواطف انسانها و توده عظيم مردم به منظورکشاندن آنان بهسوى حق. در حقيقت حکمت از بعد عقلى وجود انسان استفاده مىکند، و موعظه حسنه از بعد عاطفي؛
٣. جدال و مناظره و گفتوگو با مخالفان با بهترين و نيکوترين روش صورت پذيرد؛ زيرا ذهن مخالفان انباشته از مسائل نادرست است که بايد با مناظره و گفتوگو خالى شود؛ از اين رو، مناظره وقتى مؤثر است که با روش احسن و نيکو صورت گيرد؛ يعنى بر پايه حق، عدالت، درستى و امانت استوار، و از هرگونه توهين و تحقير و خلافگويى و استکبار و برترى جويى خالى باشد.
[١]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد١١;صفحه ٤٥٥
[٢]منصور ، عبدالحميد يوسف;نيل الخيرات فى القراءات العشرة;جلد١٢;صفحه ٣٧١
[٣]كمالي دزفولي ، علي ، ١٢٩٢ -;قرآن ثقل اكبر;صفحه (٦٤٩-٦٦٢)