فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤١٢٠
مبهمات اقوام
مبهمات اقوام
(ذکر بعضى از اقوام و قبايل در قرآن به غير اسم صريح آنها)
اصطلاح «مبهمات اقوام» ناظر به آياتى است که به اسامى بعضى از اقوام و قبايل يا دستهجات و تيرههايى از آنها به صورت مبهم اشاره شده است. برخى از اين آيات و احتمالاتى که در تعيين مصاديق آنها آمده عبارتند از:
١. واژه «اسباط» در آيات مختلف (قبايل منتسب به فرزندان حضرت يعقوب)؛
٢. آيه ١١١ سوره بقره:((وَقَالُواْ لَن يَدْخُلَ الْجَنَّةَ))(يهوديان مدينه و نصاراى نجران)؛
٣. آيه ١٢٢ سوره آل عمران:((إِذْ هَمَّت طَّآئِفَتَانِ مِنكُمْ))(طايفه بنوحارثه از قبيله اوس، و طايفه بنوسلمه ازقبيله خزرج)؛
٤. آيه ٩٠سوره نساء:((إِلاَّ الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىَ قَوْمٍ))(قوم بنىمُدلج که به خزاعه پيوستند)؛
٥. آيه ٩١ سوره نساء:((سَتَجِدُونَ آخَرِينَ))(قومى از بنىاسد و غطفان)؛
٦. آيه ٢٢ سوره مائده:((إِنَّ فِيهَا قَوْمًا جَبَّارِينَ))(عمالقه)؛
٧. آيه ٤١ سوره مائده:((وَمِنَ الَّذِينَ هِادُواْ سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ (بنىقينقاع يا بنىقُرَيظه)؛ سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ))(اهل خيبر).
و نيز آيات: ١٣٨ و ١٨١ سوره اعراف؛ ٤، ٩٨، ٩٩، ١٠٠ و ١٠٨ سوره توبه؛ ٥ سوره اسراء؛ ٩٠ سوره کهف؛ ٤ سوره فرقان؛ ٩ و ٢٦ سوره احزاب؛ ١٤ سوره حجرات؛ ٢ و ٢٠ سوره حشر؛ ٤ سوره بروج؛ ١ سوره فيل.
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;التحبير في علم التفسير;صفحه (١٩٣-٢٠٣)
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٤;صفحه (٩٦-١١٨)