فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤٠٢٤
كلمات مشتق قرآن
كلمات مشتق قرآن
(الفاظ مشتق (صرفى) به کار رفته در قرآن)
«کلمات مشتق» واژگانى هستند که طبق قواعد صرفى از کلمه ديگرى گرفته شده باشند. کلماتى که از کلمه ديگر اخذ نشده باشند، غيرمشتق يا جامد شمرده مىشوند.
کلمات مشتق در عربى عبارتند از: ماضى؛ مضارع؛ امر؛ اسم فاعل؛ اسم مفعول؛ صفت مشبهه؛ اسم تفضيل؛ اسم زمان؛ اسم مکان؛ اسم آلت.
در معجمهاى قرآنى درباره کلماتى که از لغات بيگانه وارد زبان عربى شدهاند دو گونه عمل شده است: دستهاى از آنها براى اين کلمات به صورت قراردادى ماده و ريشهاى فرض کردهاند؛ دسته ديگر چنين نکرده و عين همان کلمه را اخذ کردهاند.
مؤلف کتاب المعجم الإحصائى لالفاظ القرآن الکريم (فرهنگ آمارى کلمات قرآن کريم)(کلمات مشتق و غيرمشتق در هر يک از سورههاى قرآن را شمرده و به تفصيل در جداول ويژه ثبت کرده است. بر اساس شمارش اين کتاب، از مجموع کلمات قرآن کريم ٥٢٢١٧کلمه مشتق و ٢٥٥٩٠کلمه غيرمشتق است.)
[١]دهخدا ، علي اكبر ، ١٢٥٩ - ١٣٣٤;لغت نامه دهخدا;جلد١٢;صفحه ١٨٤٩٤
[٢]معين ، محمد ، ١٢٩١ - ١٣٥٠;فرهنگ معين;صفحه ٤١٣٦
[٣]روحاني ، محمود ، ١٣١٥ -;المعجم الاحصائى لالفاظ القرآن الكريم=فرهنگ آمارى كلمات قرآن كريم;جلد١;صفحه (٢٩٠-٢٩٣)و٢٦