فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٤
آخر ما نُسِخ
آخر ما نُسِخ
(آخرين حکم شرعى منسوخ در اسلام)
مؤلف بصائر ذوى التمييز ضمن بحث نَسخ قرآن به بيان احکامى پرداخته که ابتدا تشريع و سپس نسخ شدهاند. احکام منسوخ به ترتيب زمانى بنا به نوشته وي به اين صورت است:
١. نماز، که تعداد آن از پنجاه به پنج تبديل شد؛ ٢. تغيير قبله از بيتالمقدس به کعبه با آيه ١٤٤ سوره بقره؛ ٣و٤. روزه روز عاشورا و سه روز از هر ماه، که به جاى آنها روزه ماه رمضان واجب شد؛ ٥. حکم زکات، که ابتدا اموال زائد بر مخارج اهل و عيال، صدقه و زکات محسوب مىشد؛ ٦. اِعراض از مشرکان و درگذشتن از آنها، که با آيه سيف((... وَقَاتِلُواْ الْمُشْرِكِينَ كَآفَّةً...))(توبه //٣٦) و سپس امر اختصاصى به قتال اهل کتاب (توبه //٢٩) نسخ گرديد؛ ٧. ميراث وَلاء، که با توريث ذوىالأرحام نسخ شد؛ ٨. نسخ ميراث ذوىالأرحام به وصيت؛ ٩. نسخ وصيت به آيه مواريث (نساء// ١١) ؛ ١٠. نسخ جواز حضور مشرکان در حرم به آيه ٢٨ سوره توبه؛
١١. نسخ پيمان ميان رسولالله (ص) و مشرکان به آيه نخست سوره توبه.
بنابراين، آخرين منسوخ، همان پيمان ميان پيامبر (ص) و مشرکان است.
[١]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ١٢٥