فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٩٠٦
قواعد قرائات
قواعد قرائات
(معيارهاى عالى يا نازل بودن اسناد قرائات)
سيوطى در الاتقان بخشى مستقل در شناخت اسناد عالى و نازل قرائات گشوده و با الهام از قواعد حديث و بهرهگيرى از تقسيمات و ملاکهاى موجود نزد محدثان و کتب علوم حديث (علم رجال و درايه) به تقسيمبندى قرائات و تاسيس ملاکهايى تحت عنوان قواعد قرائات (مشابه با قواعد حديث) اقدام کرده است و آن را از ابتکارات خود برمىشمارد. بر اين اساس، پنج قسم علوّ براى قرائات به شرح ذيل ذکر شده است:
١. اندک بودن وسائط سند قرائت به پيامبر (ص) و ضعيف نبودن آنها (اين قسم، افضل انواع علوّ است) ؛
٢. کم بودن وسائط سند قرائت به يکى قرّاي سبعه؛
٣. اندک بودن وسائط سند قرائت به يکى از کتب مشهورى که در موضوع علم قرائات نگاشته شده است؛ مثل:(التيسير في القراءات السبع)تأليف: الامام ابي عمرو عثمان بن سعيد الداني، و حرز الأماني و وجهالتهاني مشهور به: الشاطبيه («قرائت» و «روايت » و «طريق» و «وجه» اقسام فرعى اين قسم شمرده مىشوند) ؛
٤. تقدم وفات شيخ قرائت در يک سلسله در مقايسه با شيخ قرائت ديگر که قرين و همرتبه او است؛
٥. تقدم وفات شيخ بدون توجه به ملاک ديگر يا شيخ ديگر.
نيز ر.ک: قرائت قرآن؛ قرائات؛ ضوابط قبول قرائات.
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه (٢٥٤-٢٥٧)
[٢]سبحاني ، جعفر ، ١٣٠٨ -;برهان رسالت;صفحه ١٠١