فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٧٧٢
قسمهاي مضمر قرآن
قسمهاي مضمر قرآن
(سوگندهاى غيرصريح؛ فاقد حرف قسم يا فعل قسم)
سوگندهايى که حرف قسم يا فعل قسم در آنها به کار نرفته است قسمهاى مضمر قرآن کريمند؛ زيرا سوگند بودن آن روشن نيست؛ بلکه از نشانهها و قرائن فهميده مىشود.
قسمهاى مضمر قرآن بر دو قسم است:
١. قسمهايى که به دليل به کار رفتن بعضى از حروف فهميده مىشود؛ مانند:
الف) لام توطئه و لام قسم در:((لَئِنْ أَنجَيْتَنَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنِّ مِنَ الشَّاكِرِينَ))(يونس// ٢٢)؛
ب) لام قسم و «ن» تأکيد در:((وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوفْ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ)… )((بقره// ١٥٥). )
٢. قسمهايى که معنا بر آن دلالت دارد؛ مانند:
الف) (وَإِن مِّنكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا كَانَ عَلَى رَبِّكَ حَتْمًا مَّقْضِيًّا) (مريم// ٧١). که «والله… » در تقدير است؛
ب)((إِن كُلُّ نَفْسٍ لَّمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ))(طارق// ٤)؛
ج)((وَإِن كُلٌّ لَّمَّا جَمِيعٌ لَّدَيْنَا مُحْضَرُونَ))(يس// ٣٢).
[١]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد٤;صفحه (٥٥-٥٦)