فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٦٧٠
قرائت ابن قعقاع مخزومي
قرائت ابن قعقاع مخزومي
(ويژگىها و شيوه قرائت ابنقعقاع، يکى از قاريان دهگانه)
ابوجعفر يزيد بن قعقاع مخزومى مدنى (م ١٣٠ق) از قرّاى دهگانه و تابعان بلندپايه است که قرآن را به صورت عرضى بر مولايش عبدالله بن عياش بن ابىربيعه و عبدالله بن عياش و ابوهريره قرائت کرده است.
يحيى بن معين درباره ابوجعفر مىگويد: ثقه است؛ ولى در حديث قابل اعتنا نيست. اما ابن ابىحاتم ميگويد: ابوجعفر از لحاظ حديث، فردى شايسته است.
روشهاى قرائت ابوجعفر يزيد بن قعقاع بهشرح ذيل است:
١. تلاوت «بسمله» در ابتداى تمام سورهها، به جز سوره توبه. وى در تلاوت «بسمله» ميان دو سوره به سه روش معروف «وقف، وصل و سکت» عمل مىکرد؛
٢. ضمّ «م» جمع و وصل آن به «و» در صورت وجود حرف متحرک پس از آن؛
٣. تلاوت به قصر در مدّ منفصل و تلاوت به توسط به مقدار چهار حرکت در مدّ متصل؛
٤. تسهيل همزه؛ يعنى در صورت اجتماع دو همزه در يک کلمه، همزه دوم را به صورت ساده و سهل تلفظ مىکرد؛ چه همزه مفتوح باشد چه مکسور و چه مضموم؛
٥. ادغام «ذ» در «ت» در مثل «أخذتم» و باب آن، و ادغام «ث» در «ت» در «لبثت و لبثتم»، و ادغام «ذ» در «ت» در کلمه «عُذت»؛
٦. تلاوت به اخفاى نون ساکن و تنوين با غُنّه در «خ» و «غ»؛ مثل: «من خير» و «من غفور»؛ در صورتى که قاريان ديگر، آن را به اظهار تلاوت مىکنند.
[١]حجتي ، محمد باقر ، ١٣١١ -;پژوهشى درتاريخ قرآن كريم;صفحه ٣٥٥
[٢]قمحاوي،محمدصادق;البحث والاستقراءفى تراجم القراء;صفحه ٨٩
[٣]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد٢;صفحه ١١١
[٤]فاضل لنكراني ، محمد ، ١٣٠٩ -١٣٨٦.;مدخل التفسير;صفحه ١٤٢
[٥]صالح ، صبحي ، ١٩٢٦ -;مباحث فى علوم القرآن;صفحه ٢٥٠
[٦]زرقاني ، محمد عبد العظيم ، ١٩٤٨- م.;مناهل العرفان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٤٥٩
[٧]جلالي نائيني ، محمد رضا ، ١٢٩١ - ١٣٨٩.;تاريخ جمع قرآن;صفحه ٣٤٣
[٨]قسطلاني ، احمد بن محمد ، ٨٥١ - ٩٢٣ق.;لطائف الاشارات لفنون القراءات;صفحه ٩٧
[٩]ابن جزري ، محمد بن محمد ، ٧٥١ - ٨٣٣ق.;النشرفى القراءات العشر;جلد١;صفحه ١٧٤
[١٠]عمر ، احمد مختار;معجم القراءات القرآنية;جلد١;صفحه ٩٢
[١١]ابو زرعه ، عبد الرحمان بن محمد ، - ٤١٠ق;حجة القراءات;صفحه ٦٣
[١٢]محيسن ،محمدسالم;المغنى فى توجيه قراءات العشرالمتواترة;جلد١;صفحه ٣٨
[١٣]ابو شامه ، عبد الرحمان بن اسماعيل ، ٥٩٥ - ٦٦٥ق;المرشدالوجيزالى علوم تتعلق بالكتاب العزيز;صفحه (١٤٦-١٦٧)
[١٤]دمياطي ، احمد بن محمد ، - ١١١٧ق.;اتحاف فضلاءالبشربالقراءات الاربعة عشر;صفحه ٢٩
[١٥]شريعت ، محمد جواد ،١٣١٥-;چهارده روايت در قرائت قرآن مجيد;صفحه ٣٢