فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٦٥١
قرآن علوي
مصحف امام علي عليه السلام
(قرآن علوي)
(مصحف جمعآورى شده توسط امام على (ع) )
بنا به مجموعه رواياتى از شيعه و اهلسنّت، نخستين و کاملترين مصحف قرآنى با ويژگىهاى ذيل توسط امام على (ع) تدوين شده است:
١. ترتيب دقيق آيات و سورهها بر اساس سير نزول (خود اين ترتيب مىتواند مبيّن سير تشريع و تنزيل باشد) ؛
٢. انطباق قرائت آن با قرائت رسول خدا (ص) مانع هرگونه اختلاف در قرائت است؛
٣. اشتمال بر تأويل و تنزيل آيات، تبيين مناسبات و اوقات نزول، بيان معانى و تفسير آيات و اطلاعات فراوانى درباره حوادث مرتبط با نزول آيات و نيز اسامى افراد و اشخاصى که له يا عليه آنان آيات نازل شده بود، و تعيين ناسخ و منسوخ و عام و خاص.
اين مصحف اندکى پس از رحلت رسول گرامى (ص) به جامعه اسلامى عرضه شد و متأسفانه هنگامى که با بىرغبتى و بىاعتنايى دستگاه خلافت مواجه شد، از نظرها پنهان و دست به دست توسط ائمه هدى (ع) نگهدارى شد و هماکنون در دست امام زمان (ع) است.
اين مصحف شريف با مصحف موجود تفاوتى ندارد، مگر در توضيحات همراه آن.
اين نکته نيز گفتنى است که برخى از مصحفها به خط مبارک اميرمؤمنان (ع) نسبت داده شده است.
براى توضيحات بيشتر درباره اين مصاحف ر.ک: تاريخ قرآن، راميار، ص ٣٧٤؛ التمهيد، معرفت، ج ١، ص ٣٥٢؛ رحلة المصحف الشريف من الجريد إلى التجليد حسن قاسم حبش البياتي، ص ١٣٠.
[١]سبحاني ، جعفر ، ١٣٠٨ -;فروغ ابديت;جلد٢;صفحه ٤٧٢و٤٦٢
[٢]طبرسي ، احمد بن علي ، قرن ٦ق.;الاحتجاج;جلد١;صفحه ٢٢٧
[٣]مجلسي ، محمد باقر بن محمد تقي ، ١٠٣٧ - ١١١١ق.;بحارالانوارالجامعة لدرراخبارالائمة الاطهار;جلد٨٩;صفحه ٤١
[٤]ابياري ، ابراهيم ، -١٩٩٤م.;تاريخ القرآن;صفحه ٨٥
[٥]زنجاني ، ابو عبد الله بن نصر الله ، ١٣٠٩ - ١٣٦٠ق.;تاريخ القرآن;صفحه (١٣٧-١٣٨)