فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٤٢٥
عدد سور
تعداد سور
(عدد سور)
(شمار سورههاى قرآن)
درباره تعداد سورههاى قرآن اقوال ذيل در منابع علوم قرآنى به چشم مىخورد:
١. ١١٤ سوره: معروف و مشهور ميان دانشمندان و مفسران همين عدد است.
٢. ١١٣ سوره: برخى سورههاى انفال و برائت را يک سوره تلقى کردهاند؛ زيرا ميان آنها «بسمله» فاصله نشده است. اين قول به عاصم جَحدَرى و مجاهد منسوب است.
٣. ١١٢ سوره: مصحف ابنمسعود ١١٢ سوره داشت؛ چون در مصحف او معوذتين (سورههاى فلق و ناس) نيامده است.
٤. ١١٥ سوره: مصحف ابىبنکعب مشتمل به ١١٥ سوره بوده است؛ زيرا وى دو سوره به نام حفد و خلع را که در واقع دعا بودهاند به مصحفش اضافه کرده و نيز بين سوره فيل و قريش «بسمله» نياورده است.
٥. برخى گفتهاند بر حسب حکم امام جعفر صادق (ع) قرآن ١١٢ سوره دارد؛ زيرا آن حضرت سورههاى فيل و قريش را يک سوره و همچنين سورههاى ضحى و انشراح را يک سوره ميدانستند.
از اينجا بود که عدهاي از علماى شيعه سوره ضحى را با سوره انشراح، و سوره فيل را با سوره قريش از جهت معنا و جمله و از جهت ارتباط لفظى و تعلق، يکى دانستهاند؛ به اين معنا که قرائت سوره ضحى را بدون انشراح و همچنين تلاوت سوره فيل را بدون سوره قريش در نماز کافى نمىدانند.
اختلاف درباره تعداد سورهها ناشى از اختلاف مصاحف است.
[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٢٤٩
[٢]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٩٧
[٣]حجتي ، محمد باقر ، ١٣١١ -;پژوهشى درتاريخ قرآن كريم;صفحه ٩٢
[٤]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨١
[٥]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٢٢٥