به آيه ٢٤٠ سوره بقره آيه امتاع گفته مي‌شود:((وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لِّأَزْوَاجِهِم مَّتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِي مَا فَعَلْنَ فِيَ أَنفُسِهِنَّ مِن مَّعْرُوفٍ وَاللّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ) ؛ )«و كسانى از شما كه مرگشان فرا مى‌رسد و همسرانى بر جاى مى‌گذارند [بايد] براى همسران خويش وصيت كنند كه آنان را تا يك سال بهره‌مند سازند و [از خانه شوهر] بيرون نكنند پس اگر بيرون بروند در آنچه آنان به طور پسنديده در باره خود انجام دهند گناهى بر شما نيست و خداوند توانا و حكيم است».

عده‌اي از دانشمندان علوم قرآني معتقدند اين آيه به وسيله آيه ٢٣٤ همين سوره (بقره) - که آيه «عِدّه وفات» هم گفته مي‌شود- نسخ شده است:((وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا يَتَرَبَّصْنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ) ؛ «و كسانى از شما كه مى‌ميرند و همسرانى بر جاى مى‌گذارند [همسران] چهار ماه و ده روز انتظار مى‌برند پس هرگاه عده خود را به پايان رساندند در آنچه آنان به نحو پسنديده درباره خود انجام دهند گناهى بر شما نيست و خداوند به آنچه انجام مى‌دهيد آگاه است». استدلال آنها چنين است که مفاد آيه اول اين است که زني که شوهرش فوت کرد نفقه يک سال و حق سکونت در خانه شوهر به همين مدت- تا زماني که از خانه خارج نشده- براي او محفوظ است، ولي اگر از خانه خارج شد اين حق زايل مي‌شود، اما مفاد آيه دوم اين است که اين زن بايد چهار ماه و ده روز عده نگه دارد، که لازمه آن عدم جواز خروج و يا ازدواج در اين مدت است. رواياتي نيز در اين باره وارد شده است. اما عده‌اي )

معتقدند مفاد آيه اول يک توصيه اخلاقس است و نه يک حکم واجب شرعي، و از همين رو به حال خود باقي است و نسخ نشده است.

نيز ر.ک: آيه عِدّه وفات.

[١]معرفت ، محمد هادي ، ١٣٠٩ -١٣٨٥.;التمهيد فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه ٢٩٩
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;لباب النقول في اسباب النزول;صفحه ٣٦
[٣]مجلسي ، محمد باقر بن محمد تقي ، ١٠٣٧ - ١١١١ق.;بحارالانوار;جلد٩٣;صفحه ٦
[٤]حر عاملي ، محمد بن حسن ، ١٠٣٣ - ١١٠٤ ق;وسائل الشيعه;جلد١٥;صفحه ٤٥١
[٥]فيض كاشاني ، محمد بن شاه مرتضي ، ١٠٠٦ - ١٠٩١ق.;التفسيرالصافى;جلد١;صفحه ٢٦٣
[٦]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الدر المنثور في التفسير بالماثور;جلد١;صفحه ٣٠٩
[٧]زرقاني ، محمد عبد العظيم ، ١٩٤٨- م.;مناهل العرفان فى علوم القرآن;جلد٢;صفحه ٢٧٩
[٨]جمعي از محققان;مجله پژوهشهاى قرآنى;جلد١١;صفحه (٢٤٣-٢٤٤)