فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣٣
آيات الله (قرآن)
آيات الله (قرآن)
(يکى از نامها و صفات قرآن کريم)
يکى از نامها و صفات قرآن که در خود قرآن آمده، آيات است که به سه صورت يافت مىشود:
١. در برخى موارد آيات به الله اضافه شده است؛ مانند:((وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَأَنتُمْ تُتْلَى عَلَيْكُمْ آيَاتُ اللّهِ...) ؛ )و چگونه كفر مىورزيد با اينكه آيات خدا بر شما خوانده مىشود. (آل عمران// ١٠١) ؛
٢. گاهى آيات به کلمه بيّنات متصف شده است؛ مانند:((وَلَقَدْ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ) ؛ )و همانا بر تو آياتى روشن فرو فرستاديم (بقره//٩٩) ؛
٣. در پارهاى ديگر، آيات با کلمه مبيّنات وصف شده است؛ مانند: (وَلَقَدْ أَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ آيَاتٍ مُّبَيِّنَاتٍ...) ؛ و قطعا به سوى شما آياتى روشنگر فرود آوردهايم (نور// ٣٤) .
فخر رازى درباره علت نامگذارى قرآن، به آياتالله، آيات بينات و آيات مبينات سه وجه ذکر کرده است:
١. آيه، به معناى راهنما و دلالتکننده است. وقتى اجزاى قرآن به دليل فصاحت و بلاغت بر درستى ادعاى نبوت دلالت دارد، همه قرآن مىتواند آيه باشد.
٢. برخى از آيات قرآن از اخبار غيبى سخن رانده، امور غيبى را ثابت مىکنند؛ پس قرآن آيات و نشانه و معجزه است.
٣. قرآن دربردارنده دلايل توحيد، نبوت و شريعت است؛ پس قرآن از اين نظر آيه و نشانه است.
و نيز مىتوان چنين گفت که تمام پديدههاى جهان آفرينش، آيات و نشانههاى علم و قدرت خدا هستند. قرآن هم از آن جهت که بالاترين نشانه علم و قدرت خداوند و معجزه است و هيچکس نمىتواند نظير آن را بياورد، آياتالله ناميده شده است، و چون اين آيات، روشن و روشنى بخشند، به آيات بينات و مبينات وصف شدهاند که حق و باطل، هدايت و گمراهى را آشکارا براى مردم بيان مىکنند.
نيز ر.ک: آيات.
[١]فخر رازي ، محمد بن عمر ، ٥٤٤ - ٦٠٦ق.;التفسيرالكبير;جلد٣;صفحه ١٩٩
[٢]همان;جلد٢٣;صفحه ٢٢٢
[٣]همان;جلد٢٤;صفحه ١٩
[٤]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد١;صفحه ١٦٨
[٥]مصباح ، محمد تقي ، ١٣١٣ -;قرآن شناسى;جلد١;صفحه ٣٣