فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٣١٧٢
سوره هُمَزه
سوره هُمَزه
(يکصد و چهارمين سوره قرآن)
«هُمَزَه» صيغه مبالغه از ريشه «همز» به معناى عيبجويى و سخنچينى است. «لُمَزَه» نيز صيغه مبالغه از ريشه «لمز» به معناى مسخره و غيبتکردن است. چون اين سوره با همين دو واژه «همزة» و «لمزة» و با تهديد و هشدار به عيبجويان، غيبتکنندگان، مسخرهگران و سخنچينان آغاز شده، به نام «همزة» و «لمزة» نامگذارى شده است.
اين سوره تهديد شديدى است به كسانى كه عاشق جمع مالند، و مىخواهند با مال بيش تر خود بر سر و گردن مردم سوار شوند، و بر آنان كبريايى بفروشند، و به همين جهت از مردم عيبهايى مىگيرند كه عيب نيست.
ويژگيهاى سوره همزه:
١. نُه آيه، ٣٣ کلمه ١٣٠ يا ١٣٤ حرف دارد.
٢. در ترتيب نزول، سى و دومين و در کتاب خدا يکصد و چهارمين سوره است.
٣. پس از سوره قيامت و پيش از سوره مرسلات در مکه و پيش از هجرت نازل شد و هيچ آيه مدنى ندارد.
٤. از نظر کمّيّت از سورههاى مفصل و از نوع قصار آن شمرده شده است.
٥. گفتهاند در اين سوره نسخى نيست.
مطالب سوره:
١. هشدار و توبيخ عيبجويان، سخنچينان، غيبتکنندگان و مسخرهگران؛
٢. هشدار و تهديد به ثروتاندوزان و محتکران.
[١]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٥٤٣
[٢]هاشم زاده هريسي ، هاشم ، ١٣١٧ -;شناخت سوره هاى قرآن;صفحه ٥٩٥
[٣]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٩٠
[٤]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٧;صفحه ٣٠٥
[٥]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٥
[٦]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣