طور سينا، يکى از مکان‌هاى مقدس دينى و کوهى در سرزمين فلسطين است که حضرت موسى (ع) بر آن کوه با خداوند سخن مي‌گفت و به آن حضرت وحى مي‌شد. نام «طور» ده بار در قرآن به‌کار رفته است. در نخستين آيه اين سوره به اين کوه مقدس سوگند ياد شده و سوره به آن ناميده شده است.

سوره طور يادآور قيامت و بهشت و جهنم و بيانگر نعمت‌هاى بى‌پايان بهشتيان و عذاب‌هاى گوناگون مکذبان و کفار در دوزخ است.

غرض اين سوره تهديد و انذار كسانى است كه هر آيتى را تكذيب نموده و همواره با حق عناد مى‌ورزند. مى‌خواهد اينگونه كفار را به عذابى كه براى روز قيامتشان آماده كرده بيم دهد و به همين منظور با سوگندهايى غليظ، از وقوع چنين عذابى و تحقق آن در قيامت خبر مى‌دهد و مى‌فرمايد: عذاب آن روز، ايشان را رها نخواهد كرد تا بر آنان واقع شود، و هيچ گريزى از آن ندارند.

سپس پاره‌اى از صفات آن عذاب و آن ويل را كه عذابى است عمومى و جدا ناشدنى بيان مى‌كند، و در مقابل، قسمتى از نعمت‌هاى اهل نعيم آن روز را كه همان متقين هستند شرح مى‌دهد، همانهايى كه در دنيا در ميان اهل خود به شفقت رفتار مى‌كردند، و خدا را به ايمان مى‌خواندند، و به يكتايى مى‌ستودند.

و آن گاه شروع مى‌كند به توبيخ مكذبين، كه نسبت‌هاى ناروايى به رسول خدا (ص) و به قرآن و دين حقى كه بر آن جناب نازل شده مى‌دادند.

و در پايان، سوره را با تكرار همان تهديدها ختم نموده، رسول گرامى خود را دستور مى‌دهد به اينكه پروردگار خود را تسبيح گويد. و اين سوره به شهادت سياق آياتش، در مكه نازل شده است.

ويژگي‌هاى سوره طور:

١. اين سوره ٤٩ آيه به عدد کوفى و شامي، ٤٨ آيه به عدد بصرى، ٤٧ آيه به عدد حجازى، ٣١٢ يا ٣١٣ کلمه و ١٥٠٠ يا ١٣٢٤ حرف دارد.

٢. در ترتيب نزول، هفتاد و ششمين و در قرآن کريم پنجاه و دومين سوره است.

٣. بعد از سوره سجده و پيش از سوره ملک و پيش از هجرت در مکه نازل شد.

٤. از سوره‌هاى مفصّل و از نوع طوال و شامل بخشى از يک حزب قرآن است.

٥. هشتمين سوره‌اى است که با سوگند آغاز مي‌شود.

٦. گفته‌اند دو آيه منسوخ دارد.

مطالب سوره طور:

١. سوگند به چند موضوع مهم همچون کوه طور، کتاب مسطور، بيت‌معمور و… به منظور بيان عظمت، لزوم تدبر و شناختن آن‌ها؛

٢. رستاخيز و ترسيم سرنوشت نيکان و بدان؛

٣. ذکر برخى از نعمت‌هاى خداوند به پرهيزکاران در بهشت؛

٤. اتهامات نارواى کافران به رسول خدا (ص) و پاسخ آن؛

٥. خداشناسى.

[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣
[٢]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٢;صفحه ٤٠٥
[٣]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٤٤١
[٤]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٧
[٥]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;صفحه ٣١٦
[٦]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه (٤١-٤٣)
[٧]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٩;صفحه ٦
[٨]هاشم زاده هريسي ، هاشم ، ١٣١٧ -;شناخت سوره هاى قرآن;صفحه ٣٩٥