محور اين سوره، دعوت پيامبر به توحيد و اخلاص در عبوديت است. از اين طريق نيز به موضع موافقان و مخالفان و رويارويى جبهه حق و باطل و سرانجام دو گروه اشاره شده است. قيامت و مسئله خلقت از مسائل ديگر اين سوره است.

(ص وَالْقُرْآنِ ذِى الذِّكْرِ)(آيه نخست سوره )«ص» و نام سوره برگرفته از آن است. نام ديگر آن «داوود» است؛ چون از آيه ١٧ به بعد، به بخشى از تاريخ زندگى حضرت داوود (ع) پرداخته است.

در اين سوره گفتار پيرامون رسول خدا (ص) دور مى‌زند و اينكه آن جناب با ذكرى از ناحيه خدا كه بر او نازل شده مردم را انذار مى‌كند و به سوى توحيد و اخلاص در بندگى خداى تعالى دعوت مى‌كند.

و لذا مطلب را از اينجا شروع مى‌كند كه كفار به عزت خيالى خود مى‌بالند و به همين جهت دست از دشمنى با تو برنداشته از پيروى و ايمان به تو استكبار مى‌ورزند، و مردم را هم از اين كه به تو ايمان بياورند جلوگيرى كرده، به اين منظور سخنانى باطل مى‌گويند، و آن گاه آن سخنان را در فصلى جداگانه رد مى‌كند.

و پس از آن رسول گرامى خود را امر به صبر نموده و سرگذشت بندگان اواب خود را در يك فصل به يادش مى‌آورد، و آن گاه عاقبت كار مردم با تقوى و سرانجام طاغيان را در فصلى خاطرنشان نموده. سپس آن جناب را دستور مى‌دهد به اينكه ماموريت خود را در انذار انجام دهد و مردم را به سوى توحيد دعوت كند. و نيز در فصلى ديگر مى‌فرمايد: كه خدا از همان روز نخست كه به ملائكه امر كرد تا براى آدم سجده كنند و شيطان امتناع كرد، اين قضاى حتمى را راند كه سرانجام پيروان شيطان و خود او به آتش منتهى شود. گفته شده: اين سوره به شهادت سياق آياتش در مكه نازل شده است.

ويژگي‌هاى سوره ص:

١. داراى ٨٨ آيه به عدد کوفى، ٨٦ آيه به عدد حجازى، شامى و بصرى، ٧٣٢ يا ٧٣٥ کلمه و ٣٠٢٩ يا ٣٠٦١ حرف است.

٢. در ترتيب نزول و در مصحف شريف، سى و هشتمين سوره است که پس از سوره قمر و پيش از سوره اعراف نازل شد.

٣. پيش از هجرت در مکه فرود آمد.

٤. از سور مثانى و شامل حدود يک حزب قرآن است.

٥. گفته شده است دو آيه و بنا به قولى هفت آيه منسوخ دارد.

٦. چهاردهمين سوره داراى حروف مقطعه است و آيه ٢٤ آن سجده مستحبى دارد.

مطالب مهم سوره ص:

١. نزول قرآن، احوال منکران قرآن، و لزوم تدبّر در قرآن؛

٢. خداشناسى؛

٣. بخش‌هايى از تاريخ اقوام و ملل گذشته همچون قوم عاد، ثمود، لوط، فرعون، و اصحاب ايکه، و لزوم عبرت‌گيرى از سرنوشت آنان؛

٤. فرازهايى از تاريخ زندگى حضرت داوود و حضرت سليمان (ع) و تجليل از انبياى بزرگ همچون ابراهيم، اسحاق، يعقوب، اسماعيل، اليسع و ذوالکفل (ع) و قسمت‌هايى از تاريخ زندگى حضرت ايوب (ع) ؛

٥. خلقت آدم و حوا.

[١]سخاوي ، علي بن محمد ، ٥٥٨-٦٤٣ق.;جمال القراء و كمال الاقراء;جلد١;صفحه ١٨١
[٢]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٧;صفحه ١٨١
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٤٣و٤١
[٤]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٦
[٥]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٥
[٦]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣
[٧]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد١٩;صفحه ٢٠٢
[٨]هاشم زاده هريسي ، هاشم ، ١٣١٧ -;شناخت سوره هاى قرآن;صفحه ٣٢٣
[٩]حمد،غانم قدوري;رسم المصحف دراسة لغويه تاريخيه;جلد١;صفحه ٣٩٩