فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٨٢
آيه ١٠ ممتحنه
آيه امتحان
(آيه ١٠ ممتحنه)
(آيه ١٠ سوره ممتحنه، در باره آزمايش زنان مهاجر)
به آيه ١٠ سوره ممتحنه آيه امتحان مىگويند: (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا جَاءكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِنَاتٍ فَلَا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفَّارِ …) ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد چون زنان با ايمان مهاجر نزد شما آيند آنان را بيازماييد خدا به ايمان آنان داناتر است پس اگر آنان را باايمان تشخيص داديد ديگر ايشان را به سوى كافران بازنگردانيد .
پس از هجرت پيامبر (ص) به مدينه و گسترش اسلام، زنان مکّى به قصد پذيرش اسلام به مدينه مهاجرت مىکردند. گاهى نيز مردان آنها براى بازگرداندن زنانشان به پيامبر (ص) شکايت مىکردند؛ لذا پيامبر (ص) طبق آيه فوق دستور يافت زنان مهاجر را بيازمايد.
ابنعباس مىگويد: امتحانشان اين بود که بايد سوگند ياد مىکردند که هجرت آنها به دليل کينه شوهر يا علاقه به سرزمين جديد يا هدف دنيوى نبوده، بلکه تنها به خاطر اسلام بوده است.
شايد هم منظور، امتحان بيعت بود که زنان مهاجر مىبايست با پيامبر (ص) بيعت مىکردند که راه شرک نپويند و گِرد سرقت و اعمال منافى عفت و کشتن فرزندان و مانند آن نروند و سر تا پا تسليم فرمان خدا و رسولش باشند.
[١]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٤;صفحه ٣٥
[٢]منصور ، عبدالحميد يوسف;نيل الخيرات فى القراءات العشرة;جلد١٩;صفحه ٢٤٠
[٣]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الاتقان فى علوم القرآن;جلد١;صفحه ٨٠