زرکشي در البرهان به سه آيه متوالي در قرآن (آيات ٩٨ تا ١٠٠ سوره شعراء) اشاره مي‌کند که آيه اول، رد بر عقيده مشبهه، آيه دوم ردّ بر عقيده مجبره، و آيه سوم ردّ بر عقيده مرجئه است:((إِذْ نُسَوِّيكُمْ بِرَبِّ الْعالَمِينَ)وَ ما أَضَلَّنا إِلاَّ الْمُجْرِمُونَ(فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ) ؛ )«چون شما را با پروردگار عالميان برابر مى‌شمرديم. اما كسى جز مجرمان ما را گمراه نكرد. (افسوس كه امروز) شفاعت كنندگانى براى ما وجود ندارد».

اين آيات و آيات قبل و بعد از آن، به گفتگوهاى سرزنش بار و عتاب آميزى كه با گروهي گمراه و اهل دوزخ مى‌شود پرداخته است: «و به آنها گفته مى‌شود كجا هستند معبودهايى را كه پيوسته عبادت مى‌كرديد؟ آيا آنها در برابر اين شدائد و سختيها كه اكنون با آن روبرو هستيد شما را يارى مى‌كنند؟ ! يا مى‌توانند كسى را به يارى شما دعوت كنند، و يا حتى كسى به يارى خود آنها مى‌آيد"؟ ! در اين هنگام همه معبودان را جمع كرده با عابدان گمراهشان به دوزخ مى‌افكنند، و همچنين لشكريان ابليس عموماً. آنها (عابدان گمراه) در جهنم به مخاصمه و جدال پرداخته، مى‌گويند: به خدا سوگند ما در گمراهى آشكارى بوديم، زيرا شما معبودان دروغين را با پروردگار عالميان برابر مى‌پنداشتيم! اما هيچكس ما را گمراه نكرد مگر مجرمان، (ولى افسوس كه امروز) شفاعت كنندگانى براى ما وجود ندارد، و نه دوست گرم و پر محبتى (كه بتواند ما را يارى كند) اگر بار ديگر به دنيا برگرديم از مؤمنان خواهيم بود!» (شعراء//٩٢-١٠٢) .

عقيده‌اي که به عنوان شاخص، مرجئه را از ديگر فرقه‌هاي اهل سنت جدا مي‌کند اين است که عمل را جزء ايمان ندانسته و مي‌گويند با وجود ايمان هيچ گناهي ضرر نمي‌رساند، و با وجود کفر هيچ عمل نيکي فايده ندارد. و از اين رو مرتکبان گناه کبيره را مؤمن و اهل بهشت مي‌دانند، و اين در حالي بود که خوارج، مرتکبان کبيره را کافر و جايگاه آنها را جهنم دانسته، و معتزله، آنها را نه اهل بهشت و نه اهل جهنم، بلکه در جايگاهي ميان بهشت و جهنم (منزلة بين المنزلتَين) مي‌دانستند.

بر اين اساس، روشن نيست که چگونه آيه ١٠٠ شعراء بر ردّ نظريه مرجئه دلالت دارد؟ زرکشي، خود در اين مورد توضيحي نداده است.

[١]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ٢٥٥
[٢]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد١٥;صفحه ٢٧٠
[٣]شهرستاني ، محمد بن عبد الكريم ، ٤٧٩ - ٥٤٨ق.;الملل و النحل;جلد١;صفحه ١٥٥
[٤]اشعرى،على بن اسماعيل،٢٦٠-٣٢٤ق.;مقالات الاسلاميين و اختلاف المصلين;صفحه ٨٦
[٥]فخر رازي ، محمد بن عمر ، ٥٤٤ - ٦٠٦ق.;اعتقادات فرق المسلمين و المشركين;صفحه ٧٠
[٦]مقدسي ، مطهر بن طاهر ، -٣٥٥ق.;البدء و التأريخ;جلد٥;صفحه ١٤٤
[٧]ملطي شافعي،محمد بن احمد،-٣٧٧ق.;التنبيه و الرد على اهل الاهواء و البدع;صفحه ٤٣