فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٧١٢
سوره ٠٩٣
سوره ضحى
(سوره ٠٩٣)
(نود و سومين سوره قرآن)
«ضحى» به آغاز روز و نورافشانى هنگام برآمدن خورشيد گفته مىشود. (وَالضُّحَى) آيه نخست سوره ضحى و نام سوره قرار گرفته است.
بعضى گفتهاند: چند روزى به رسول خدا (ص) وحى نشد، به طورى كه مردم گفتند خدا با او وداع كرده، در پاسخ شان اين سوره نازل شد و خداى تعالى به اين وسيله آن حضرت را شاد كرد.
ويژگيهاى سوره ضحى:
١. يازده آيه، چهل کلمه و ١٦٥، ١٧٢ يا ١٩٢ حرف دارد.
٢. در ترتيب نزول، يازدهمين سوره (دومين، سومين و چهارمين سوره نيز گفتهاند) و در قرآن کريم نود و سومين سوره است.
٣. پس از سوره فجر و پيش از سوره انشراح پيش از هجرت در مکه نازل شد و آيه مدنى ندارد.
٤. از سُوَر مفصل و از نوع اوساط و بيستمين سورهاى است که با سوگند آغاز شد.
گفتهاند نسخى در آن رخ نداده است.
محتواى سوره ضحى:
١. ذکر دو سوگند و بشارت به حمايت از پيامبر (ص) و بيان مواهب الهى به آن حضرت؛
٢. شکرگزارى از نعمتهاى الهي؛
٣. بيان سه دستور اخلاقى و اجتماعي: رأفت و مهربانى به يتيمان، کمک به نيازمندان و يادکردن از نعمتهاى خدا.
[١]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٥٢٥
[٢]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٥
[٣]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٧;صفحه ٩١
[٤]هاشم زاده هريسي ، هاشم ، ١٣١٧ -;شناخت سوره هاى قرآن;صفحه ٥٥١
[٥]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٩٠
[٦]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣
[٧]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٢٠;صفحه ٥٢٢