فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٧٠
آيه ٠٩٤ حجر
آيه صدع
(آيه ٠٩٤ حجر)
(آيه ٩٤ حجر، در باره شروع دعوت علني پيامبر (ص) )
به آيه ٩٤ سوره حجر «آيه صدع» مىگويند:((فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِينَ) ؛ «آشكار آنچه را ماموريت دارى بيان كن و از مشركان روى گردان (و به آنها اعتنا نكن) ». )
در اين آيه، خداوند فرمان قاطعى به پيامبر (ص) مىدهد و مىگويد: در برابر هياهوى مشركان و مجرمان نه تنها ضعف و ترس و سستى به خود راه مده و ساكت مباش، بلكه آشكار آنچه را مأموريت دارى بيان كن و حقايق دين را با صراحت برملا ساز.
ماده «صدع» در لغت به معناي شكافتن به طور مطلق، و يا شكافتن اجسام محكم است، و از آنجا كه با شكافتن چيزى درونش آشكار مىشود، اين كلمه به معنى اظهار و افشا و آشكار كردن آمده است، و به درد سر شديد هم «صداع» مىگويند، به خاطر اينكه گويى مىخواهد سر را از هم بشكافد!.
از بعضى روايات استفاده مىشود اين آيه در مكه نازل شد، بعد از آن كه پيامبر اسلام سه سال مخفيانه دعوت كرد و عده قليلى از نزديكان پيامبر (ص) به او ايمان آوردند، كه نخستين آنها از زنان خديجه، و از مردان على (ع) بود.
[١]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد١١;صفحه ١٤٠
[٢]سيوطي ، عبد الرحمان بن ابي بكر ، ٨٤٩ - ٩١١ق.;الدر المنثور في التفسير بالماثور;جلد٤;صفحه ١٠٦
[٣]طبرسي ، فضل بن حسن ، ٤٦٨ - ٥٤٨ق;مجمع البيان فى تفسيرالقرآن;جلد٦;صفحه ٥٣٤
[٤]حويزي ، عبد علي بن جمعه ، - ١١١٢ق.;تفسيرنورالثقلين;جلد٣;صفحه ٣١
[٥]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد١٢;صفحه ١٩٤
[٦]قمي ، علي بن ابراهيم ، - ٣٢٩ق.;تفسيرالقمى;جلد١;صفحه ٣٧٧