فرهنگ نامه علوم قرآن - دفتر تبلیغات اسلامی - الصفحة ٢٦٩٨
سوره ٠٧٩
سوره نازعات
(سوره ٠٧٩)
(هفتاد و نهمين سوره قرآن)
«نازعات» جمع «نازعه» و از ريشه «نزع» به معناى کشيدن، کندن و بيرون آوردن است.
خداوند در نخستين آيه اين سوره به «نازعات» قسم خورده است. «نازعات» فرشتگانى هستند که جان مردم را مىگيرند، يا روح کافران را به شدت قبض مىکنند يا ستارههايى هستند که از افقى غايب و در افق ديگر پيدا مىشوند. نام سوره از همين واژه گرفته شده است. نامهاى ديگر آن، «سوره ساهره» و «سوره طامّه» است.
در اين سوره، خداوند به فرشتگان به عنوان واسطههايى در تدبير امور جهان سوگند ياد کرده، اهميت نقش آنها را بازگو نموده و در آن خبرهاى مؤكدى از وقوع قيامت داده، و از طريق تدبير ربوبى كه نتيجهاش تقسيم شدن مردم به دو طايفه بهشتى و دوزخى است، بر وقوع آن استدلال كرده، و در آخر با اشاره به اين كه از رسول خدا (ص) مىپرسيدند كه قيامت چه وقت است؟ و با پاسخ به اين سؤال سوره را ختم مىكند. گفته شده: از سياق اين سوره بر مىآيد كه در مكه نازل شده است.
ويژگيهاى سوره نازعات:
١. داراى ٤٦ آيه به عدد کوفى، ٤٥ آيه به عدد ديگران، ١٣٣، ١٣٩ يا ١٧٩ کلمه و ٧٥٣ حرف است.
٢. در ترتيب نزول، هشتاد و يکمين و در کتاب خدا هفتاد و نهمين سوره است.
٣. پس از سوره نبأ و پيش از سوره انفطار در مکه و پيش از هجرت نازل شد و هيچ آيه مدنى ندارد.
٤. از سورههاى مفصّل و از نوع طوال و شامل بخشى از يک حزب قرآن است.
٥. سيزدهمين سوره داراى سوگند است.
٦. گفته شده در اين سوره نسخى صورت نگرفته است.
مطالب مهم سوره نازعات:
١. سوگند به پنج پديده مهم؛
٢. تأکيد بر حتمى بودن قيامت و روز جزا و بيان و نشانههاى آن روز؛
٣. ارائه بخشهايى از داستان زندگى حضرت موسى (ع) و برخورد ايشان با فرعون؛
٤. ترسيم سرنوشت نيکان و ستمگران در قيامت؛
٥. اشارهاى به قوانين و سنّتهاى الهى حاکم بر جامعه.
[١]سخاوي ، علي بن محمد ، ٥٥٨-٦٤٣ق.;جمال القراء و كمال الاقراء;جلد١;صفحه ١٨٤
[٢]طباطبايي ، محمد حسين ، ١٢٨١ - ١٣٦٠;الميزان في تفسير القرآن;جلد٢٠;صفحه ١٧٨
[٣]فيروز آبادي ، محمد بن يعقوب ، ٧٢٩ - ٨١٧ق;بصائرذوى التمييزفى لطائف الكتاب العزيز;جلد١;صفحه ٤٩٩
[٤]جمعي از محققان;علوم القرآن عندالمفسرين;جلد١;صفحه ٣١٦
[٥]راميار ، محمود ، ١٣٠١ - ١٣٦٣;تاريخ قرآن;صفحه ٥٨٩
[٦]مكارم شيرازي ، ناصر ، ١٣٠٥ -;تفسير نمونه;جلد٢٦;صفحه ٦٩
[٧]زركشي ، محمد بن بهادر ، ٧٤٥ - ٧٩٤ق;البرهان فى علوم القرآن(باحاشيه);جلد١;صفحه ١٩٣